Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Örgütlerin Kararları

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nun yetkileri incelendiğinde, kural olarak bu organın aldığı kararların "tavsiye" niteliğinde olduğu ve devletleri dış ilişkilerinde doğrudan hukuken bağlamadığı görülür. Ancak doktrinde "örgüt içi hukuk" (internal law of the organization) olarak adlandırılan alanda Genel Kurul, üye devletler üzerinde kesin ve bağlayıcı hukuki sonuçlar doğuran kararlar alabilmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi BM Genel Kurulu'nun üye devletler için doğrudan hukuki bağlayıcılığı olan kararlarından biridir?

  1. A
    Uluslararası barış ve güvenliği tehdit eden bir uyuşmazlıkta taraflara ateşkes çağrısında bulunulması
  2. Örgütün yıllık bütçesinin onaylanması ve üye devletlerin ödeyeceği katkı paylarının belirlenmesiCevap
  3. C
    İnsan hakları ihlallerini önlemeye yönelik bağlayıcı olmayan genel ilkeler içeren bir deklarasyon kabul edilmesi
  4. D
    Uluslararası hukukun geliştirilmesi amacıyla hazırlanan bir sözleşme taslağının devletlerin imzasına açılması
  5. E
    Devletler arasındaki bir sınır uyuşmazlığının çözümü için taraflara belirli bir yöntem izlemelerinin önerilmesi

Cevap

BM bütçesinin onaylanması ve katkı paylarının belirlenmesi
Uluslararası örgütlerin kararları genellikle tavsiye niteliğinde olsa da, örgütün varlığını sürdürmesi için gerekli olan idari ve mali kararlar (bütçe onayı, katkı payı dağılımı, organlara üye seçimi gibi) üye devletler için hukuken bağlayıcıdır. BM Şartı Madde 1717, Genel Kurul'a bu konuda münhasır ve bağlayıcı bir yetki tanımıştır.

Adım Adım Çözüm

1
BM Genel Kurulu'nun genel karar alma yetkisini analiz et.
Genel Kurul kararları kural olarak tavsiye (recommendation) niteliğindedir.
BM Şartı'nın 10−1410-14. maddeleri Genel Kurul'a genel konularda sadece tavsiye yetkisi verir.
2
Örgütün iç işleyişine (idari/mali) yönelik özel hükümleri incele.
BM Şartı Madde 1717 uyarınca Genel Kurul bütçe konusunda kesin yetkilidir.
Örgütün hayatiyetini sürdürebilmesi için bütçe ve personel gibi iç meselelerde alınan kararların bağlayıcı olması zorunludur.
3
Üye devletlere yönelik hukuki yükümlülük doğurup doğurmadığını değerlendir.
Bütçe paylarının belirlenmesi, her üye devlet için ödeme yapma zorunluluğu doğurur.
Mali yükümlülükler, tavsiye sınırını aşan ve uluslararası örgüt hukukunda 'iç hukuk' olarak tanımlanan bağlayıcı işlemlerdir.

Anahtar Kavram

Örgüt İçi Kararların Bağlayıcılığı

İpuçları

1
BM Genel Kurulu kararları normalde devletlerin dış ilişkilerini bağlamaz, ancak örgütün 'cüzdanı' ile ilgili olanları düşünün.
2
Örgütün kendi personeline maaş ödeyebilmesi ve binalarını koruyabilmesi için üyelerden para isteme yetkisinin niteliğini hatırlayın.
3
BM Şartı Madde 1717, bütçe masraflarının Genel Kurul tarafından belirlenen oranlarda üyelerce karşılanacağını emreder.

Daha Fazla Pratik

Güvenlik Konseyi'nin 2525. madde çerçevesindeki bağlayıcı kararları ile Genel Kurul'un tavsiye yetkisini karşılaştıran soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Örgütlerin Kararları