Soru

Zorluk: KolayUluslararası Örgütlerin Kararları

Birleşmiş Milletler (BM) sisteminde organların aldıkları kararların hukuki gücü, örgütün kurucu antlaşması olan BM Şartı ile belirlenmiştir. Buna göre, BM Genel Kurulu tarafından kabul edilen kararların uluslararası hukuk düzenindeki yeri ve niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Bu kararlar, BM Şartı uyarınca tüm üye devletler üzerinde doğrudan icra edilebilir ve bağlayıcı olan asli hukuk kaynaklarıdır.
  2. Genel Kurul kararları, kural olarak hukuken bağlayıcı olmayan ancak devletlerin uygulamalarına yön veren "yumuşak hukuk" (soft law) niteliğindeki belgelerdir.Cevap
  3. C
    Bu kararlar, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinde belirtilen emredici kurallar (jus cogens) hiyerarşisinde en üst sırada yer alır.
  4. D
    Genel Kurul kararları, BM Güvenlik Konseyi'nin VII. Bölüm kapsamında aldığı yaptırım kararları ile aynı hukuki bağlayıcılık düzeyine sahiptir.
  5. E
    Bu kararlar, sadece oylama sırasında çekimser kalan devletler dışındaki tüm üyeler için uluslararası bir antlaşma hükmü niteliği taşır.

Cevap

Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararlarının kural olarak hukuken bağlayıcı olmadığını ancak devletlerin uygulamalarına yön veren "yumuşak hukuk" (soft law) niteliğinde olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, BM Şartı uyarınca kural olarak üye devletlere ve Güvenlik Konseyi'ne yönelik tavsiye niteliğinde kararlar alabilir. Bu kararlar doğrudan bir 'yasa' gibi bağlayıcı olmasalar da, uluslararası hukukta 'yumuşak hukuk' (soft law) olarak adlandırılırlar. Bu nitelikteki belgeler, devletlerin uygulamalarını şekillendirerek uluslararası teamül hukukunun (yapılageliş) oluşmasına yardımcı olabilirler ve hukuk normu olma potansiyeli taşırlar.

Adım Adım Çözüm

1
BM Genel Kurulu'nun yetki ve görevlerinin BM Şartı çerçevesinde incelenmesi.
Genel Kurul'un kural olarak tavsiye niteliğinde kararlar alabildiği tespit edilir.
BM Şartı'nın 10-14. maddeleri Genel Kurul'un yetkilerini 'tavsiye' (recommendation) kelimesiyle sınırlandırmıştır.
2
Uluslararası hukuk doktrininde bağlayıcı olmayan ancak etkili olan belgelerin sınıflandırılması.
Bu tür kararların 'soft law' (yumuşak hukuk) kategorisine girdiği saptanır.
Bu kararlar devletleri hukuken zorlamasa da siyasi baskı yaratır ve zamanla teamül hukukuna dönüşebilir.

Anahtar Kavram

Uluslararası Örgüt Kararlarının Tavsiye Niteliği (Soft Law)
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla