Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Örgütlerin Kararları

Uluslararası hukukun kaynakları hiyerarşisinde, uluslararası örgütlerin organları tarafından alınan kararların hukuki bağlayıcılığı ve normatif değeri, örgütün kurucu antlaşmasıyla belirlenen yetki sınırlarına tabidir. Özellikle Birleşmiş Milletler (BM) sistemi içerisinde, farklı organların aldıkları kararların üye devletler üzerindeki etkisi değişkenlik göstermektedir. Buna göre, BM organlarının kararlarının hukuki niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kararları, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü’nün 3838. maddesinde devletlerin rızasından bağımsız olarak doğrudan bağlayıcı olan asli bir hukuk kaynağı olarak düzenlenmiştir.
  2. B
    Güvenlik Konseyi'nin aldığı tüm kararlar, BM Şartı uyarınca içeriklerine bakılmaksızın otomatik olarak 'jus cogens' (emredici norm) statüsünde kabul edilir ve antlaşmaları hükümsüz kılar.
  3. Güvenlik Konseyi'nin BM Şartı'nın VIIVII. Bölümü kapsamında barışın tehdidi, bozulması veya saldırı fiili durumunda aldığı kararlar üye devletler için hukuken bağlayıcıdır.Cevap
  4. D
    'Yumuşak hukuk' (soft law) belgeleri olarak kabul edilen Genel Kurul tavsiye kararları, uluslararası toplumda 'opinio juris' (hukuki gereklilik bilinci) oluşumuna hiçbir şekilde veri sağlayamaz.
  5. E
    Uluslararası örgütlerin kararları, doktrin ve yargı kararları ile birlikte UAD Statüsü çerçevesinde 'yardımcı kaynak' olarak aynı hukuki statüye tabi kılınmıştır.

Cevap

Güvenlik Konseyi'nin BM Şartı'nın VIIVII. Bölümü kapsamında barışın tehdidi, bozulması veya saldırı fiili durumunda aldığı kararlar üye devletler için hukuken bağlayıcıdır.
Doğru ifade, Güvenlik Konseyi'nin BM Şartı'nın VIIVII. Bölümü kapsamındaki yetkilerini vurgulamaktadır. BM Şartı'nın 2525. maddesi uyarınca üyeler, Güvenlik Konseyi kararlarını kabul etmeyi ve uygulamayı taahhüt etmişlerdir. Özellikle barışın tehdidi durumunda alınan bu kararlar, örgütün en güçlü hukuki araçlarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası örgüt kararlarının hukuki dayanağını tespit etmek
Bu kararlar, yetkilerini bir 'asli kaynak' olan kurucu antlaşmadan aldıkları için 'türetilmiş' veya 'ikincil' kaynaklar olarak adlandırılır.
Kaynağın hiyerarşik yerini belirlemek için türetildiği yetki belgesini anlamak gerekir.
2
Birleşmiş Milletler organları arasındaki yetki ayrımını analiz etmek
Genel Kurul kararları kural olarak tavsiye niteliğindeyken (soft law), Güvenlik Konseyi belirli şartlar altında bağlayıcı karar alma yetkisine sahiptir.
Örgüt içi organların her birinin yetki alanı kurucu antlaşma (BM Şartı) ile sınırlandırılmıştır.
3
BM Şartı'nın bağlayıcılıkla ilgili maddelerini (2525 ve VIIVII. Bölüm) değerlendirmek
Üye devletlerin, Güvenlik Konseyi'nin barışı korumaya yönelik kararlarını uygulama yükümlülüğü olduğu sonucuna varılır.
Madde 2525, Konsey kararlarının üye devletler üzerindeki emredici etkisinin hukuki temelidir.

Anahtar Kavram

Uluslararası örgüt kararlarının hukuki niteliği ve BM Güvenlik Konseyi'nin bağlayıcı karar yetkisi.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Örgütlerin Kararları