Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm

Birleşmiş Milletler (BMBM) Antlaşması'nın 1414. maddesi kapsamında düzenlenen "durumların barışçıl yollarla düzeltilmesi" (peaceful adjustment) yetkisi çerçevesinde, Genel Kurul'un uyuşmazlıkların çözümündeki rolüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Genel Kurul, Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlık üzerindeki önceliğine ilişkin kısıtlamalar saklı kalmak kaydıyla, uluslar arasındaki dostça ilişkileri bozacağı düşünülen herhangi bir durumun barışçıl yollarla düzeltilmesi için tavsiyelerde bulunabilir.Cevap
  2. B
    Genel Kurul, uyuşmazlığın barışçıl çözümü için taraflara yönelik bağlayıcı kararlar alarak bu kararların uygulanmaması durumunda ekonomik yaptırımlar uygulama yetkisine sahiptir.
  3. C
    Genel Kurul, sadece Güvenlik Konseyi tarafından kendisine resmen havale edilen uyuşmazlıklarda tavsiye kararı alabilir; kendiliğinden bir uyuşmazlığı gündemine alamaz.
  4. D
    Genel Kurul'un tavsiye niteliğindeki bu yetkisi sadece siyasi uyuşmazlıklarla sınırlı olup, hukuki nitelikteki krizlerde çözüm önerisi sunma yetkisi bulunmamaktadır.
  5. E
    Genel Kurul, üye olmayan bir devletin taraf olduğu uyuşmazlıklarda, uyuşmazlığın esasına yönelik herhangi bir görüşme yapamaz veya tavsiyede bulunamaz.

Cevap

Genel Kurul'un, Güvenlik Konseyi'nin uyuşmazlık üzerindeki önceliğine ilişkin kısıtlamalar saklı kalmak kaydıyla, dostça ilişkileri bozabilecek durumların barışçıl çözümü için tavsiyede bulunabileceğini belirten seçenek doğrudur.
Doğru ifade, BM Şartı'nın 1414. maddesinde yer alan yetkiyi tam olarak yansıtmaktadır. Bu madde uyarınca Genel Kurul, uyuşmazlığın kökenine bakmaksızın dostça ilişkileri bozabilecek durumlar için önlemler tavsiye edebilir; ancak bu yetki 1212. maddedeki Güvenlik Konseyi'nin önceliği kuralıyla sınırlandırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
BM Şartı'nın 14. maddesinin kapsamını analiz et.
Genel Kurul'un "durumların barışçıl yollarla düzeltilmesi" konusunda genel bir tavsiye yetkisine sahip olduğu belirlenir.
Bu madde, Genel Kurul'un barışı koruma konusundaki ikincil ama geniş kapsamlı yetkisini tanımlar.
2
BM Şartı'nın 12. maddesindeki kısıtlamayı değerlendir.
Güvenlik Konseyi bir uyuşmazlığı incelerken Genel Kurul'un tavsiye veremeyeceği kuralı (SC önceliği) tespit edilir.
BM sisteminde uyuşmazlıkların çözümünde organlar arası çatışmayı önlemek için hiyerarşik bir sınırlama vardır.
3
Kararların hukuki niteliğini belirle.
Genel Kurul kararlarının barışçıl çözüm sürecinde tavsiye (recommendation) niteliğinde olduğu ve bağlayıcı olmadığı teyit edilir.
Genel Kurul, Güvenlik Konseyi'nin 7. bölüm yetkilerine sahip değildir.

Anahtar Kavram

BM Genel Kurulu'nun Madde 14 Kapsamındaki Tavsiye Yetkisi

İpuçları

1
BM Genel Kurulu'nun kararlarının genel olarak tavsiye niteliğinde olduğunu hatırlayın.
2
Güvenlik Konseyi ve Genel Kurul arasındaki yetki paylaşımında 12. madde kısıtlamasına (Konsey'in önceliği) dikkat edin.
3
14. madde 'herhangi bir durum' (any situation) ifadesini kullanarak Genel Kurul'a geniş bir uyuşmazlık alanı bırakır.

Daha Fazla Pratik

BM Şartı'nın 12. maddesi ile 99. maddesinin (Genel Sekreter'in yetkisi) karşılaştırmalı analizini incelemek faydalı olabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm