Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma

Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu (UHK) tarafından hazırlanan 2006 tarihli "Diplomatik Koruma Taslak Maddeleri" uyarınca, hem AA devletinin hem de BB devletinin vatandaşlığına sahip olan bir kişi lehine AA devletinin, BB devletine karşı diplomatik koruma yetkisini kullanabilmesi için aranan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kişinin AA devleti ile olan tabiiyet bağının, zarar anında ve diplomatik koruma talebi sunulduğunda BB devleti ile olan bağına kıyasla 'baskın ve etkin' (dominant and effective) olmasıCevap
  2. B
    Mağdur kişinin BB devletindeki iç hukuk yollarını tüketmemiş olması
  3. C
    Zarar gören kişinin uluslararası bir yargı organına doğrudan başvurma ehliyetine sahip olması
  4. D
    BB devletinin, haksız fiili işlediği sırada kişinin AA vatandaşı olduğunu bildiğine dair yazılı onay vermiş olması
  5. E
    Kişinin haksız fiil gerçekleştiği tarihte sadece AA devleti pasaportu ile seyahat ediyor olması

Cevap

Çifte vatandaşlık durumunda bir devletin diğerine karşı diplomatik koruma işletebilmesi için, mağdurun o devletle olan tabiiyet bağının diğerine nazaran 'baskın ve etkin' olması gerekir.
2006 tarihli Diplomatik Koruma Taslak Maddeleri'nin 7. maddesi uyarınca, bir devlet (A), hem kendi tabiiyetinde hem de sorumluluğu ileri sürülen devletin (B) tabiiyetinde olan bir kişi lehine, ancak kişinin tabiiyeti zarar anında ve talep sunulduğunda A devleti bakımından 'baskın' (dominant) ise diplomatik koruma sağlayabilir. Bu kural, çifte vatandaşların durumunu düzenleyen modern uluslararası hukuk standardıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Çifte vatandaşlık durumunda diplomatik koruma kurallarını analiz et.
Geleneksel olarak bir devletin kendi vatandaşına karşı başka bir devletin diplomatik korumasını kabul etmediği (Nottebohm prensibi öncesi) ancak modern hukukta bunun değiştiği tespit edilir.
2006 Taslak Maddeleri bu konudaki modern teamülü yansıtır.
2
UHK 2006 Taslak Maddeleri'nin 7. maddesini uygula.
İlgili madde, çifte vatandaşın vatandaşlıklarından birine sahip olduğu devlete karşı, diğer vatandaşı olduğu devletin koruma sağlayabilmesi için 'baskın tabiiyet' (preponderant/dominant nationality) şartını getirmektedir.
Kişinin yaşam merkezi, aile bağları ve aidiyetinin hangi devletle daha güçlü olduğunun belirlenmesi hukuki bir gerekliliktir.

Anahtar Kavram

Baskın ve Etkin Tabiiyet İlkesi (Dominant and Effective Nationality)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla