Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Klasik uluslararası hukuk doktrininde bireyler sadece hukukun 'objesi' olarak kabul edilirken, modern hukuk düzeninde 'sınırlı süje' olarak nitelendirilmektedir. Bu bağlamda, bireylerin uluslararası hukuk kişiliğinin 'türev' (derivative) bir nitelik taşımasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hak ve yükümlülüklerinin kaynağının devletlerin iradesiyle oluşturulan antlaşmalar olması ve bu statünün devletlerin rızasına dayanmasıCevap
  2. B
    Uluslararası Adalet Divanı nezdinde devletlere karşı doğrudan dava açma ve taraf olma ehliyetine sahip olmaları
  3. C
    Sadece soykırım ve savaş suçları gibi uluslararası suçlar söz konusu olduğunda cezai sorumluluklarının doğması
  4. D
    Uluslararası hukuk normlarının oluşum sürecinde devletlerle eşit düzeyde kurucu iradeye sahip olmaları
  5. E
    Diplomatik koruma hakkını vatandaşı oldukları devletten bağımsız olarak uluslararası alanda bizzat kullanabilmeleri

Cevap

Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin iradeleriyle akdettikleri antlaşmalar (örneğin AİHS) sonucu doğduğu ve bu hakların kapsamı yine devletlerce belirlendiği için 'türev' niteliktedir.
Modern uluslararası hukukta bireylerin statüsü devletlerin rızasına bağlıdır. Devletler bir antlaşma imzalayarak bireylere doğrudan haklar tanıdığında veya sorumluluklar yüklediğinde, bireyler uluslararası alanda sınırlı bir kişilik kazanır. Bu kişiliğin kaynağı bireyin kendisi veya doğal hukuk değil, devletlerin pozitif iradesi olduğu için buna 'türev kişilik' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Kişiliğin kaynağını analiz etme
Devletler 'asli' süjedir çünkü kişilikleri kendi varlıklarından (egemenliklerinden) gelir.
Süjenin kaynağını belirlemek, asli-türev ayrımını yapmak için gereklidir.
2
Bireyin konumunu değerlendirme
Birey, ancak devletler bir antlaşma ile ona hak (örneğin bireysel başvuru) veya ödev (cezai sorumluluk) yüklerse uluslararası alanda görünür olur.
Bireyin statüsünün devlet iradesine bağımlılığını saptamak için.
3
Türev kavramını sonuçlandırma
Kaynağını başka bir süjenin (devletin) iradesinden alan kişilik 'türev' kişiliktir.
Tanım gereği gerekçeyi netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Bireylerin Sınırlı ve Türev Uluslararası Kişiliği

İpuçları

1
Uluslararası hukukun 'asli' ve 'türev' süjeleri arasındaki temel farkın kaynağını düşünün.
2
Bireylerin sahip olduğu hakların (örneğin AİHM'e başvuru hakkı) hangi hukuki işlemle ortaya çıktığını hatırlayın.
3
Bir süjenin kişiliği başka bir süjenin iradesine dayanıyorsa, bu kişilik orijinal mi yoksa türetilmiş midir?

Daha Fazla Pratik

Bireylerin uluslararası alandaki 'pasif ehliyeti' ile ilgili uluslararası ceza mahkemelerinin yargı yetkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Bireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Bu konudan daha fazla soru