Soru

Zorluk: OrtaBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Modern uluslararası hukuk düzeninde bireylerin (gerçek kişilerin) durumu, geleneksel 'yalnızca devletler arası hukuk' anlayışından farklılaşarak sınırlı bir hukuk kişiliğine (süjeliğine) evrilmiştir. Bireyin bu 'sınırlı süje' olma vasfını, sadece bir hak 'faydalanıcısı' olmanın ötesine taşıyarak uluslararası hukukun doğrudan bir muhatabı haline getiren ve devletin 'perde' (veil) olma işlevini ortadan kaldıran en somut unsur aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Devletlerin, vatandaşlarının uğradığı zararları tazmin etmek için diplomatik koruma yoluna başvurması
  2. Uluslararası ceza hukuku normları çerçevesinde bireylerin uluslararası suçlardan dolayı doğrudan cezai sorumluluğunun doğmasıCevap
  3. C
    Uluslararası hukukun emredici kurallarının (jus cogens) devletler tarafından bir normlar hiyerarşisi olarak kabul edilmesi
  4. D
    Bireylerin ancak kendi devletlerinin iç hukuk yollarını tükettikten sonra uluslararası insan hakları organlarına başvurabilmesi
  5. E
    Devletlerin tanınmasının, uluslararası hukuk kişiliğinin kazanılmasında kurucu bir unsur olarak görülmesi

Cevap

Bireylerin uluslararası ceza hukuku normları çerçevesinde doğrudan sorumluluğunun bulunması, onların uluslararası hukukta sınırlı süje olduğunu gösteren en somut unsurdur.
Bireyin uluslararası hukukta bir kişi (süje) olarak kabul edilmesinin en somut kanıtlarından biri, uluslararası hukuk kurallarının bireye devletin aracılığına gerek duymadan doğrudan ödevler yüklemesi ve bu ödevlerin ihlali durumunda (soykırım, savaş suçları vb.) bireyin bizzat sorumlu tutulabilmesidir. Bu durum, klasik hukuk anlayışındaki 'bireye ancak devleti üzerinden ulaşılabilir' (perde) teorisini yıkmış ve bireyi hukukun doğrudan bir aktörü haline getirmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası hukuk kişiliğinin (süjeliğin) unsurlarını tanımlayın.
Süjelik; hak ve ödev sahibi olmayı ve bunları uluslararası alanda ileri sürebilme ehliyetini gerektirir.
Bireyin 'obje' (nesne) mi yoksa 'süje' (kişi) mi olduğunu belirlemek için bu kriterler kullanılır.
2
Bireyin devlet aracılığı (perdesi) olmadan hukukla doğrudan temas kurduğu alanı tespit edin.
İnsan hakları sözleşmeleriyle bireye haklar tanınmış, uluslararası ceza hukukuyla ise doğrudan ödevler (suç ve ceza) yüklenmiştir.
Özellikle cezai sorumluluk, devletin korumasını veya aracılığını devre dışı bırakarak bireyi doğrudan uluslararası yargı önüne çıkarır.
3
Seçenekler arasında bireyi 'pasif faydalanıcı' konumundan 'doğrudan muhatap' konumuna taşıyan en güçlü göstergeyi seçin.
Soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar gibi eylemlerden dolayı bireyin doğrudan uluslararası mahkemelerde (örneğin UCM) yargılanabilmesi.
Bu durum bireyin uluslararası hukukun doğrudan öznelerinden biri olduğunun en somut ve tartışmasız göstergesidir.

Anahtar Kavram

Bireyin Uluslararası Hukuk Kişiliği ve Uluslararası Cezai Sorumluluk

İpuçları

1
Klasik uluslararası hukukta bireyler sadece hukukun nesnesidir; modern hukukta ise sınırlı hak ve ödevleri olan öznelerdir.
2
Bir aktörün 'süje' sayılabilmesi için sadece haklardan faydalanması yetmez, aynı zamanda doğrudan ödevlerinin de olması ve yargılanabilmesi gerekir.
3
Nürnberg Mahkemeleri ve Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kurumların varlığı, bireyin doğrudan cezai sorumluluğunu esas alarak devlet perdesini aralamıştır.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru hakkı (AİHM örneği) ile diplomatik koruma arasındaki temel farkları çalışmak bu konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.

Alternatif Yöntem

Bireyin sınırlı süjeliği 'hak' (insan hakları başvurusu) ve 'ödev' (uluslararası suçlar) olarak ikiye ayrılabilir. Seçeneklerde bu iki unsuru doğrudan temsil eden tek ifadeye odaklanın.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla