Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Örgütlerin Kararları

Uluslararası örgütlerin kendi organları aracılığıyla aldıkları kararlar, örgütün kurucu antlaşmasında öngörülen yetki sınırları çerçevesinde hukuki sonuçlar doğurur. Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından alınan kararlar kural olarak tavsiye niteliğinde olsa da bazı kararlar üye devletler üzerinde doğrudan bağlayıcı etkiye sahiptir.

Buna göre, BM Genel Kurulu'nun aşağıdaki yetkilerinden hangisi kapsamında aldığı kararlar üye devletler için hukuken bağlayıcıdır?

  1. Örgüt bütçesinin kabul edilmesi ve üye devletlerin ödeyeceği katkı paylarının belirlenmesiCevap
  2. B
    Uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına yönelik genel ilkelerin saptanması
  3. C
    Devletlerin egemenlik haklarına dair uluslararası hukuk kurallarının yorumlandığı deklarasyonların kabulü
  4. D
    Üye devletler arasındaki bir uyuşmazlığın çözümü için taraflara sunulan barışçıl çözüm planları
  5. E
    Ekonomik ve sosyal kalkınma hedeflerine ulaşılması amacıyla üye devletlere yönelik yapılan reform çağrıları

Cevap

Örgüt bütçesinin kabul edilmesi ve üye devletlerin ödeyeceği katkı paylarının belirlenmesi yönündeki kararlar bağlayıcıdır.
Uluslararası hukuk doktrininde uluslararası örgüt kararları 'dışa yönelik' ve 'içe yönelik' olarak ikiye ayrılır. BM Genel Kurulu'nun dışa yönelik (devletlerin politikalarına ilişkin) kararları tavsiye niteliğindeyken, örgütün işleyişine ilişkin bütçe (Madde 17), üyelik kabulü veya personel ataması gibi içe yönelik kararları tüm üyeler için hukuken bağlayıcıdır.

Adım Adım Çözüm

1
BM Genel Kurulu kararlarının genel niteliğini belirleme
BM Genel Kurulu kararları kural olarak tavsiye niteliğindedir (Madde 10-14).
Örgütün genel yapısı ve devlet egemenliği gereği dışa yönelik kararlar genellikle tavsiye niteliğinde tutulmuştur.
2
İç hukuk (internal law) niteliğindeki kararları analiz etme
Örgütün işleyişi, bütçesi, üyelik statüsü ve personel rejimi gibi konulardaki kararlar 'iç hukuk' niteliğindedir.
Örgütün varlığını sürdürebilmesi için bu kararların üyeler üzerinde bağlayıcı olması zorunludur.
3
BM Şartı Madde 17'yi uygulama
Genel Kurul, örgüt bütçesini inceler ve onaylar; masraflar üyelerce Genel Kurul tarafından belirlenen oranlarda karşılanır.
Hukuki dayanak, bütçe kararlarının kesin ve bağlayıcı olduğunu açıkça belirtmektedir.

Anahtar Kavram

Uluslararası Örgütlerin Bağlayıcı İç Kararları (Budgetary Powers)

İpuçları

1
BM Genel Kurulu kararlarının çoğu tavsiye niteliğindedir, ancak örgütün 'kendi mutfağı' (işleyişi) ile ilgili kararlar farklıdır.
2
Örgütün yaşamını sürdürmesi için gerekli olan parasal kaynakların yönetimi ile ilgili maddeyi (Madde 17) hatırlayın.
3
Birleşmiş Milletler bütçesinin onaylanması süreci, üyelerin itiraz hakkı olmaksızın uymak zorunda oldukları nadir zorunlu alanlardan biridir.

Daha Fazla Pratik

Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm kararları ile Genel Kurul'un 'Barış İçin Birleşme' kararı arasındaki hukuki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla