Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDünya Sistemleri Teorisi

Küresel siyasetteki eşitsizlikleri ve tarihsel gelişimi inceleyen Immanuel Wallerstein'ın 'Modern Dünya Sistemi' teorisi, geleneksel yaklaşımların ve Ortodoks Marksist kuramların eksikliklerini eleştirerek yeni bir kavramsal çerçeve sunmuştur.

Bu teori bağlamında, küresel sistemin analiz birimi ve yapısal işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Temel analiz birimi olarak tek tek ulus-devletler yerine kapitalist dünya ekonomisinin bütünü kabul edilir ve merkez ile çevre arasındaki yapısal çatışmayı dengeleyen 'yarı-çevre' kuşağının varlığı öne sürülür.Cevap
  2. B
    Sistemin temel analiz birimi egemen devletlerdir; uluslararası işbölümünde çevre ülkeler yüksek teknolojiye dayalı endüstriyel üretim yaparken, merkez ülkeler bu üretime ucuz hammadde sağlar.
  3. C
    Küresel yapı yalnızca 'metropol' ve 'uydu' olmak üzere iki katmanlı statik bir sömürü ağından ibarettir; devletlerin bu sistem içinde yukarı yönlü hareketliliği kesinlikle mümkün değildir.
  4. D
    Küresel hiyerarşiyi belirleyen temel unsur, devletlerin ekonomik işbölümünden ziyade, ortak değerler, normlar ve diplomatik kurallar etrafında inşa ettikleri 'uluslararası toplum' bilincidir.
  5. E
    Analiz birimi ulusaşırı şirketlerdir ve sistemin asıl dinamiği, çevre ülkelerin sermaye birikimini kendi tekelinde toplayarak merkez ülkeleri ekonomik bağımlılık altına almasıdır.

Cevap

Dünya Sistemleri Teorisi'nde analiz biriminin tek tek devletler değil kapitalist dünya ekonomisinin bütünü olduğu ve merkez ile çevre arasında dengeleyici bir yarı-çevre kuşağının bulunduğu seçenektir.
Immanuel Wallerstein'ın Dünya Sistemleri Teorisi, klasik uluslararası ilişkiler kuramlarının devlet merkezli analizini reddeder. Bunun yerine 16. yüzyılda ortaya çıkan 'modern dünya sistemi'ni tek bir ekonomik işbölümüne dayanan bütüncül bir analiz birimi olarak kabul eder. Ayrıca, Bağımlılık Teorisi'nin katı merkez-çevre ayrımını esneterek, sistemin çökmesini engelleyen ve siyasi bir tampon görevi gören 'yarı-çevre' kavramını kurama dâhil etmiştir. Doğru seçenek bu iki temel varsayımı eksiksiz biçimde ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki teori ve istenen özelliği belirlemek
Wallerstein'ın Dünya Sistemleri Teorisi'nin analiz birimi ve yapısal işleyişinin doğru tanımı aranmaktadır.
Sorunun odak noktasını ve Bağımlılık Okulu gibi diğer yapısalcı teorilerden farkını saptamak için.
2
Seçeneklerde analiz birimini değerlendirmek
Doğru seçenekte analiz birimi 'ulus-devletler yerine kapitalist dünya ekonomisinin bütünü' olarak tanımlanmıştır.
Teorinin ontolojik temeli bütünsellik üzerinedir; parçalar bütünü değil, bütün parçaları belirler.
3
Seçeneklerdeki yapısal kurguyu (merkez-çevre) analiz etmek
Teori, merkez ve çevre ikiliğinin yanı sıra sistemi stabilize eden bir 'yarı-çevre' (semi-periphery) kategorisi içerir.
Bağımlılık teorisinin statik iki katmanlı yapısından sıyrılarak dinamik ve üç katmanlı bir sistem öngörüldüğünü teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Dünya Sistemleri Teorisi (Analiz Birimi ve Yarı-Çevre Kavramı)
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Dünya Sistemleri Teorisi

Bu konudan daha fazla soru