Birleşmiş Milletler'in (BM) temel yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) bir uyuşmazlığın esasına girerek yargı yetkisini kullanabilmesi için kural olarak aşağıdakilerden hangisinin varlığı zorunludur?
- Uyuşmazlık taraflarının Divan'ın yargı yetkisini rıza ile kabul etmiş olmasıCevap
- BUyuşmazlığın mutlaka Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi tarafından Divan'a sevk edilmiş olması
- CTaraflardan birinin birey, diğerinin ise devlet olması
- DUyuşmazlık konusunun yalnızca deniz hukuku veya sınır ihtilafları ile sınırlı olması
- EDivan'ın, uyuşmazlığı tarafların başvurusu olmaksızın doğrudan (re'sen) başlatması
Cevap
Uluslararası Adalet Divanı'nın yargı yetkisi tarafların rızasına dayalıdır.
Uluslararası hukukta 'rıza' (consent) ilkesi temeldir. Uluslararası Adalet Divanı Statüsü uyarınca, bir devletin Divan tarafından yargılanabilmesi için o devletin Divan'ın yetkisini bir antlaşma, özel anlaşma veya tek taraflı beyan (İhtiyari Kayıt) ile kabul etmiş olması şarttır. Bu durum, Divan'ın yargı yetkisinin 'ihtiyari' (voluntary) olduğunu gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Uluslararası Adalet Divanı'nın Rızaya Dayalı (İhtiyari) Yargı Yetkisi