Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma

Bay A, hem X hem de Y devletinin tabiiyetine sahip bir çifte vatandaştır. Y devletinin bir eylemi sonucunda Bay A'nın haklarının ihlal edildiği iddiasıyla, X devletinin Y devletine karşı diplomatik koruma yetkisini kullanabilmesi Birleşmiş Milletler Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) 2006 tarihli 'Diplomatik Koruma Taslak Maddeleri' uyarınca hangi temel şarta bağlanmıştır?

  1. A
    Bay A'nın zarar gördüğü sırada Y devleti vatandaşlığından resmen çıkmış olması
  2. Zarar anında ve talebin sunulduğu tarihte X devleti tabiiyetinin 'baskın' (predominant) nitelikte olmasıCevap
  3. C
    Y devletinin, kendi vatandaşına karşı yapılacak diplomatik koruma talebine önceden açık rıza göstermiş olması
  4. D
    Bay A'nın ihlale konu olan olay sırasında Y devletinde hiçbir şekilde ikamet etmemiş olması
  5. E
    Bireyin çifte vatandaş olması nedeniyle Y devletindeki iç hukuk yollarını tüketme şartından muaf tutulması

Cevap

X devletinin diplomatik koruma yetkisini kullanabilmesi için Bay A'nın X devletiyle olan tabiiyet bağının, zarar anında ve talep sunulduğunda Y devletine göre 'baskın' (predominant) nitelikte olması gerekmektedir.
Doğru cevap, X devleti tabiiyetinin baskın olması gerektiğini belirten seçenektir. ILC 2006 Diplomatik Koruma Taslak Maddeleri'nin 7. maddesine göre, bir devlet, kendi vatandaşı olan bir kişiye karşı, o kişinin aynı zamanda tabiiyetini taşıdığı diğer bir devlet nezdinde diplomatik koruma kullanamaz; meğerki koruma sağlayan devletin tabiiyeti, zarar anında ve talebin sunulduğu tarihte diğer devletin tabiiyetine göre baskın nitelikte olsun.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlıktaki tabiiyet durumunu belirle.
Kişi hem davacı (koruma sağlayan) devletin hem de davalı (zarar veren) devletin vatandaşıdır.
Çifte vatandaşlık durumunda diplomatik koruma kuralları, kişinin sadece yabancı bir devletin vatandaşı olduğu durumlardan farklılık gösterir.
2
ILC 2006 Diplomatik Koruma Maddeleri'ndeki ilgili kuralı uygula.
Madde 7'de düzenlenen 'Baskın Tabiiyet' (Predominant Nationality) kuralı devreye girer.
Uluslararası hukukta bir devletin, kendi vatandaşına karşı diğer vatandaşlığına sahip olduğu devletçe korunması kural olarak yasak olsa da 'baskınlık' bu durumun istisnasıdır.
3
Baskınlık kriterinin zaman aşamasını kontrol et.
Tabiiyetin hem zarar anında hem de resmi talep anında baskın olması şarttır.
Tabiiyetin sürekliliği ilkesi, baskınlık kriteri için de geçerlidir.

Anahtar Kavram

Çifte vatandaşlık durumunda (v. devletine karşı) diplomatik koruma işletilebilmesi için 'Baskın Tabiiyet' (Predominant Nationality) ilkesi esastır.

Daha Fazla Pratik

Tabiiyetin sürekliliği (continuity of nationality) ilkesinin mülteciler ve vatansızlar üzerindeki istisnai uygulamasını (ILC 2006 Madde 8) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla