Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm

Alfa ve Beta devletleri arasında, deniz yetki alanlarının sınırlandırılması konusunda ciddi bir diplomatik kriz yaşanmaktadır. Tarafların karşılıklı yürüttükleri görüşmeler sonuçsuz kalmış ve konu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyine (BMGK) taşınmıştır. Konsey, durumun devamının uluslararası barış ve güvenliğin korunmasını tehlikeye düşürebileceğini saptamış; ancak henüz barışın bozulması veya bir saldırganlık eylemi gerçekleşmediği için BM Şartı'nın VII. Bölümü altındaki şartların oluşmadığını tespit etmiştir.

Bu durum karşısında, uyuşmazlığın barışçıl çözümü amacıyla BM Şartı'nın VI. Bölümü çerçevesinde hareket eden Güvenlik Konseyinin yetkileri ve kararlarının niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. BMGK, uyuşmazlığın çözümü için taraflara uygun gördüğü düzeltme usul veya yöntemlerini tavsiye edebilir, ancak bu yöndeki kararları hukuken bağlayıcı değildir.Cevap
  2. B
    BMGK, sorunun hukuki doğası gereği tarafların onayını aramaksızın uyuşmazlığı Uluslararası Adalet Divanına taşır ve Divanın yargı yetkisini zorunlu kılar.
  3. C
    BMGK, hazırlayacağı bir uzlaştırma raporu ile uyuşmazlığın sınırlarını kesin olarak çizer ve bu rapor taraflar açısından hukuken bağlayıcı bir nitelik taşır.
  4. D
    BMGK, bölgesel istikrarın bozulma ihtimaline karşı askeri nitelikte olmayan ekonomik yaptırımların derhal uygulanmasına hükmeder.
  5. E
    BMGK, uyuşmazlığı çözmek için arabuluculuk mekanizmasını işletir; fakat arabulucunun yetkisi yalnızca tarafları bir araya getirmekten ibaret olup esasa ilişkin çözüm önerisi sunamaz.

Cevap

Güvenlik Konseyinin BM Şartı VI. Bölüm çerçevesinde uyuşmazlığın çözümüne yönelik alacağı usul ve yöntem belirleme kararları tavsiye niteliğinde olup bağlayıcı değildir.
Birleşmiş Milletler Şartı'nın VI. Bölümü, uluslararası barış ve güvenliği tehlikeye düşürebilecek uyuşmazlıkların barışçıl yollarla çözümünü düzenler. Bu bölümde Güvenlik Konseyine tanınan yetkiler (uygun usul ve yöntemleri tavsiye etme veya çözüm şartları önerme) tamamen tavsiye niteliğindedir. Üye devletler üzerinde hukuki bir bağlayıcılık doğurmazlar. Bağlayıcı kararlar, istisnai durumlar haricinde genel olarak VII. Bölüm kapsamında (barışın bozulması hallerinde) alınabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki olayın BM Şartı'nın hangi bölümü kapsamında değerlendirildiğini tespit et.
Durum, henüz silahlı çatışmaya dönüşmemiş bir uyuşmazlık olduğu için VI. Bölüm (Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü) kapsamındadır.
VII. Bölüm (kuvvet kullanma ve yaptırım) yetkilerinin işlemesi için barışın bozulması veya saldırı eylemi şartı aranır.
2
VI. Bölüm uyarınca Güvenlik Konseyinin sahip olduğu yetkilerin hukuki niteliğini analiz et.
Konsey, taraflara çözüm usulleri veya uyuşmazlığın esasına dair şartlar önerebilir ancak bunlar tavsiye kararından ibarettir.
Uluslararası hukukta devletlerin egemen eşitliği gereği, bağlayıcı yargı veya karar organlarına rıza olmaksızın tabi kılınmaları kural olarak mümkün değildir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri Konseyin VI. Bölüm yetkileriyle karşılaştır.
Bağlayıcı karar, zorunlu yargı veya yaptırım öngören seçenekler elenirken, tavsiye yetkisine vurgu yapan seçenek doğru kabul edilir.
Yalnızca doğru olan seçenek BMGK'nin barışçıl çözüm aşamasındaki kararlarının hukuki niteliğini (tavsiye) doğru yansıtmaktadır.

Anahtar Kavram

BM Şartı VI. Bölüm (Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü) ve Güvenlik Konseyi Kararlarının Hukuki Niteliği
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm