Bağımsızlığını ilan eden bir siyasi otorite; sınırları belirli bir kara ülkesi üzerinde kontrol sağlamış, bu ülke üzerinde yerleşik bir nüfusu yönetmeye başlamış ve diğer uluslararası süjelerle hukuki ilişki kurma iradesi ile kapasitesini ortaya koymuştur. Ancak uluslararası toplumun önemli bir kısmı, siyasi kaygılarla bu yeni yapıyı resmi olarak tanımaktan imtina etmiştir.
Modern uluslararası hukukta devletin asli unsurlarını kodifiye eden 1933 Montevideo Sözleşmesi ve günümüzde genel kabul gören 'açıklayıcı (beyan edici) tanıma teorisi' dikkate alındığında, söz konusu yapının hukuki statüsü hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AUluslararası toplumun tanımama yönündeki iradesi, yapının devlet olmasını engellemese de mevcut siyasi otoritenin uluslararası alanda geçerli bir hükûmet olarak kabul edilmesini mutlak surette imkânsız kılar.
- BYapının uluslararası hukukta tam ve geçerli bir süje olarak doğabilmesi, ancak onu tanımaktan imtina eden devletlerin bu iradelerini değiştirerek kurucu bir işlem tesis etmelerine bağlıdır.
- Bu yapı, devlet olmanın maddi unsurlarını fiilen bünyesinde topladığı için, üçüncü devletlerin tanıma işleminden bağımsız olarak uluslararası hukukta devlet statüsünü kazanmıştır.Cevap
- DAçıklayıcı teori uyarınca, yapının diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesini kullanabilmesi ve uluslararası antlaşmalar akdedebilmesi için öncelikle Birleşmiş Milletler nezdinde tanınması zorunludur.
- ETanınma eksikliği sebebiyle, yapının sahip olduğu belirli ülke ve sürekli nüfus unsurları uluslararası hukuk nezdinde bir devletin doğumu için yeterli hukuki sonucu yaratamaz.
Cevap
Devlet olmanın unsurlarını barındıran yapının, üçüncü devletlerin tanıma işleminden bağımsız olarak devlet statüsünü kazandığını ifade eden seçenektir.
Doğru yanıt, bir siyasi entitenin devlet olmasının objektif unsurları tamamlamasıyla gerçekleştiğini, diğer devletlerin tanımasının sadece mevcut durumu beyan eden bir işlem olduğunu belirten ifadedir. Bu, açıklayıcı (beyan edici) tanıma teorisinin özüdür ve 1933 Montevideo Sözleşmesi'nin de dayandığı temel yaklaşımdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
1933 Montevideo Sözleşmesi ve Açıklayıcı Tanıma Teorisi