Soru

Zorluk: KolaySorumluluğun İleri Sürülmesi ve Diplomatik Koruma

Bir devletin, yabancı bir devletin hukuka aykırı fiili nedeniyle zarara uğrayan vatandaşı lehine diplomatik koruma (diplomatic protection) yetkisini kullanmasıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Diplomatik koruma sağlamak devletin bir yükümlülüğü değil, uluslararası hukukça devletin kendisine tanınmış takdiri bir hakkıdır.Cevap
  2. B
    Bir devlet, vatandaşı haksız fiile uğradığı anda yerel mahkemelere başvurulmasını beklemeden doğrudan diplomatik koruma sürecini başlatmak zorundadır.
  3. C
    Diplomatik koruma, bireylerin uluslararası hukukta devletlerle eşit düzeyde tam süje ehliyetine sahip olmasının doğal bir sonucudur.
  4. D
    Diplomatik koruma yetkisinden feragat etme hakkı, sadece haksız fiile bizzat maruz kalan mağdur bireye aittir.
  5. E
    Diplomatik koruma yetkisi, yalnızca haksız fiili gerçekleştiren devletin bu koruma sürecine önceden rıza göstermesi halinde kullanılabilir.

Cevap

Diplomatik koruma sağlamak devletin bir yükümlülüğü değil, uluslararası hukukça devletin kendisine tanınmış takdiri bir hakkıdır.
Diplomatik koruma, bir devletin kendi vatandaşına yönelik haksız fiili kendi hukuksal menfaatine yapılmış bir saldırı olarak kabul etmesiyle ilgilidir. Uluslararası hukukta bu yetki devletin takdirine (discretion) bırakılmıştır; yani devlet siyasi veya hukuki nedenlerle bu hakkı kullanmayı reddedebilir veya süreci dilediği aşamada durdurabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Diplomatik korumanın hukuki öznesini belirleyin.
Diplomatik koruma, devletin kendi vatandaşına yapılan haksızlığı kendisine yapılmış kabul ederek başlattığı bir süreçtir.
Uluslararası hukukta hak öznesi olan devlettir; birey bu hakka doğrudan sahip değildir.
2
Devletin bu hakkı kullanma konusundaki serbestliğini değerlendirin.
Devlet, diplomatik koruma işletip işletmeme konusunda tam bir takdir yetkisine sahiptir.
Mavro-mmattis Filistin İmtiyazları Davası (1924) ve ILC Maddeleri uyarınca devletin bu konuda bir ödevi (zorunluluğu) bulunmamaktadır.

Anahtar Kavram

Diplomatik Korumanın Takdiri Niteliği
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla