Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Hava Sahası ve Uzay Hukuku

Uluslararası hukukta hava sahası ve uzay rejimleri, devletlerin egemenlik yetkilerinin sınırları ile uluslararası alanların hukuki statüsünü belirleyen temel antlaşmalarla düzenlenmiştir.

Buna göre, 1944 Şikago Sözleşmesi, 1967 Dış Uzay Antlaşması ve 1979 Ay Antlaşması'nın öngördüğü hukuki rejimler dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    1967 Dış Uzay Antlaşması, dış uzayı bir bütün olarak "İnsanlığın Ortak Mirası" ilan etmiş ve tüm uzay faaliyetlerinin uluslararası bir organın denetimi altında yürütülmesini şart koşmuştur.
  2. B
    Yabancı devletlere ait sivil hava araçları, 1944 Şikago Sözleşmesi uyarınca kıyı devletinin karasuları üzerindeki hava sahasından, tıpkı deniz alanlarındaki zararsız geçiş hakkı gibi serbestçe geçebilirler.
  3. Dış uzay, hiçbir devletin egemenlik iddia edemeyeceği ve herkesin serbestçe kullanımına açık bir alan (res communis) iken; Ay ve gök cisimlerinin doğal kaynakları "İnsanlığın Ortak Mirası" rejimine tabi kılınmıştır.Cevap
  4. D
    1972 Uzay Sorumluluk Sözleşmesi'ne göre, uzaya fırlatılan bir cismin yeryüzünde neden olduğu zararlardan dolayı fırlatan devletin sorumluluğuna gidilemez, zira bu faaliyetler mücbir sebep sayılır.
  5. E
    1944 Şikago Sözleşmesi uyarınca devletlerin ulusal hava sahaları üzerindeki mutlak egemenlik hakları, atmosferin ötesine geçerek dış uzayın derinliklerine kadar kesintisiz devam etmektedir.

Cevap

Dış uzay, hiçbir devletin egemenlik iddia edemeyeceği ve herkesin serbestçe kullanımına açık bir alan (res communis) iken; Ay ve gök cisimlerinin doğal kaynakları "İnsanlığın Ortak Mirası" rejimine tabi kılınmıştır.
Uluslararası hukukta 1967 Dış Uzay Antlaşması, dış uzayı devletlerin egemenlik iddialarına kapatmış ve herkesin eşit kullanımına açık olan 'res communis' statüsünde düzenlemiştir. Buna karşılık, 1979 Ay Antlaşması, Ay ve diğer gök cisimleri ile buradaki doğal kaynakları 'İnsanlığın Ortak Mirası' olarak ilan etmiştir. Bu nedenle iki antlaşmanın kurduğu farklı rejimleri doğru şekilde ayırdığı için bu ifade kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Dış Uzay Antlaşması'nın (1967) uzay rejimine dair getirdiği kuralı belirlemek
Antlaşmaya göre dış uzay kimsenin egemenliğinde değildir ve herkesin kullanımına açıktır (res communis).
Dış uzayın hukuki niteliği ile Ay'ın hukuki niteliğini birbirinden ayırmak için gereklidir.
2
Ay Antlaşması'nın (1979) Ay ve diğer gök cisimleri için öngördüğü rejimi tanımlamak
Ay ve diğer gök cisimleri ile bunların doğal kaynakları "İnsanlığın Ortak Mirası" olarak kabul edilmiştir.
Dış uzay ile Ay arasındaki hukuki rejim farkını netleştirmek için.
3
Şikago Sözleşmesi (1944) ile karasuları üzerindeki hava sahası ve uzay sınırlarını değerlendirmek
Devletin hava sahası egemenliği mutlak olup (zararsız geçiş hakkı yoktur) bu egemenlik uzaya kadar uzanmaz, atmosfer ile uzay sınırı arasında sona erer.
Hava sahası egemenliği ile uzay serbestisi alanlarının karıştırılmasını önlemek için.

Anahtar Kavram

Hava Sahası ve Dış Uzayın Hukuki Rejimleri (Res Communis ve İnsanlığın Ortak Mirası Ayrımı)
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Hava Sahası ve Uzay Hukuku

Bu konudan daha fazla soru