Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Hava Sahası ve Uzay Hukuku

Uluslararası hukukta devletin hava sahası üzerindeki yetkileri ile açık denizler üzerindeki hava sahasının hukuki statüsü birbirinden temel farklarla ayrılmaktadır.

1944 Chicago Uluslararası Sivil Havacılık Sözleşmesi ve genel uluslararası hukuk ilkeleri çerçevesinde, "uluslararası hava sahası" (açık denizler ve sahipsiz topraklar üzerindeki hava tabakası) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Hiçbir devletin egemenliği altında bulunmaz ve tüm devletlerin uçuş serbestisinden yararlandığı bir alandır.Cevap
  2. B
    Kıyı devletinin karasuları üzerindeki hava sahası ile aynı hukuki statüye sahip olup yabancı hava araçları için zararsız geçiş hakkına tabidir.
  3. C
    "İnsanlığın ortak mirası" rejimi altındadır ve uçuş faaliyetleri Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü'nün (ICAO) münhasır iznine tabidir.
  4. D
    "Sahipsiz alan" (res nullius) statüsünde olduğundan, bu sahayı fiilen kullanan devletlerin zaman aşımı yoluyla egemenlik kazanmasına uygundur.
  5. E
    Sadece sivil hava araçlarının uçuşuna açık olup devlet hava araçlarının (askeri ve gümrük) bu alana girmesi en yakın kıyı devletinin iznine tabidir.

Cevap

Uluslararası hava sahası hiçbir devletin egemenliği altında değildir ve uçuş serbestisi ilkesine tabidir.
Doğru seçenek, uluslararası hava sahasının egemenlik dışı statüsünü ve uçuş serbestisini doğru tanımlamaktadır. Uluslararası hukukta açık denizler ve sahipsiz topraklar üzerindeki hava tabakası hiçbir devletin ülkesi sayılmaz ve tüm devletlerin kullanımına açıktır.

Adım Adım Çözüm

1
Hava sahasının hukuki tasnifini yapınız.
Hava sahası; devletlerin egemen olduğu 'ulusal hava sahası' (kara ülkesi ve karasuları üzeri) ve egemenlik dışı olan 'uluslararası hava sahası' (açık denizler ve sahipsiz topraklar üzeri) olarak ikiye ayrılır.
Alanın hukuki statüsünü belirlemek için coğrafi konumun altındaki bölgeye (kara/deniz) bakılmalıdır.
2
Uluslararası hava sahasının rejimini belirleyiniz.
Açık denizlerin üzerindeki hava sahası, açık denizlerin serbestliği ilkesinin bir uzantısı olarak egemenlik dışıdır.
1944 Chicago Sözleşmesi ve 1982 Deniz Hukuku Sözleşmesi uyarınca, açık denizlerin üzerindeki hava sahası tüm devletlere açıktır.
3
Uçuş serbestisi kapsamını değerlendiriniz.
Bu alanda tüm devletlerin (kıyıya paralel olsun veya olmasın) sivil ve askeri araçları uçuş serbestisinden yararlanır.
Uluslararası hava sahası 'res communis' niteliğinde olduğundan hiçbir devlet burada münhasır hak iddia edemez.

Anahtar Kavram

Uluslararası Hava Sahası Rejimi (Res Communis)

İpuçları

1
Hava sahasının statüsü, altındaki kara veya deniz parçasının hukuki statüsüne bağlıdır.
2
Açık denizler (High Seas) hiçbir devletin egemenliğinde olmadığına göre, üzerindeki hava sahası ne durumda olabilir?
3
1944 Chicago Sözleşmesi, devletlerin 'kendi ülkeleri' üzerindeki hava sahasında tam egemen olduğunu söyler; peki ya açık denizler üzeri?

Daha Fazla Pratik

Karasuları ile açık deniz hava sahası arasındaki egemenlik farklarını ve FIR (Uçuş Bilgi Bölgesi) kavramının bu alanlardaki yetki sınırlamalarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla