Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Hava Sahası ve Uzay Hukuku

19671967 tarihli Dış Uzay Antlaşması (Uzay Çerçeve Antlaşması) hükümleri dikkate alındığında; bir devletin dış uzaya fırlattığı bir nesne ve bu nesne içerisinde bulunan personel üzerindeki hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Uzay nesnesi üzerindeki mülkiyet hakkı ile nesne ve personel üzerindeki yargı yetkisi, nesnenin siciline kayıtlı olduğu devlete ait olmaya devam eder.Cevap
  2. B
    Dış uzayda hiçbir devlet egemenlik tesis edemeyeceği için, fırlatılan nesneler ve personel üzerindeki ulusal yargı yetkisi fırlatma anında hukuken sona erer.
  3. C
    Dış uzaya gönderilen tüm nesneler ve astronotlar 'insanlığın elçisi' kabul edildiği için bunlar üzerindeki tek yetki Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na aittir.
  4. D
    Yargı yetkisi, nesnenin o an üzerinde bulunduğu gök cisminin 'insanlığın ortak mirası' statüsü gereği münhasıran uluslararası topluma geçer.
  5. E
    Nesne üzerindeki denetim hakkı, tescil devletine bakılmaksızın her zaman fırlatmanın fiilen gerçekleştirildiği toprakların sahibi olan devlete aittir.

Cevap

Uzay nesnesi üzerindeki mülkiyet hakkı ile nesne ve personel üzerindeki yargı yetkisi, nesnenin siciline kayıtlı olduğu devlete ait olmaya devam eder.
Doğru ifadeye göre, uzay nesnesi üzerindeki mülkiyet hakkı ile nesne ve personel üzerindeki yargı yetkisi, nesnenin siciline kayıtlı olduğu devlete aittir. 19671967 tarihli Dış Uzay Antlaşması'nın 88. maddesi, uzaya fırlatılan bir nesneyi siciline kaydeden devletin, bu nesne dış uzayda veya bir gök cismi üzerindeyken nesne ve personeli üzerinde yargı ve denetim yetkisini sürdüreceğini açıkça belirtir.

Adım Adım Çözüm

1
Dış Uzay Antlaşması'nın (19671967) temel rejimini analiz etme.
Dış uzayın hiçbir devlet tarafından egemenlik altına alınamayacağı (maddi anlamda ülke edinme yasağı) saptanır.
Dış uzay 'res communis' statüsündedir.
2
Antlaşmanın 88. maddesindeki özel hükmü (Tescil ve Yargı Yetkisi) inceleme.
Bir devletin siciline kayıtlı bir uzay nesnesinin, dış uzayda veya bir gök cismi üzerinde bulunduğu sürece o devletin yargı yetkisi ve denetimi altında kaldığı görülür.
Gemilerin sicil devletine bağlı olması mantığına benzer bir 'bayrak devleti' yetkisi öngörülmüştür.
3
Mülkiyet hakkının sürekliliğini kontrol etme.
Uzay nesnelerinin dış uzayda bulunmalarının, o nesneler üzerindeki mülkiyet hakkını etkilemediği teyit edilir.
Eşya hukuku açısından mülkiyetin konumu değişmez.

Anahtar Kavram

Tescil Devletinin Yargı Yetkisi (Jurisdiction of the State of Registry)

İpuçları

1
Dış uzayda 'alan' üzerinde egemenlik yasaktır, ancak 'araç' üzerindeki yetkiyi düşünün.
2
Deniz hukukundaki gemi ve bayrak devleti ilişkisini anımsayın; uzayda da benzer bir 'tescil' sistemi mevcuttur.

Daha Fazla Pratik

Fırlatma Devleti (Launching State) kavramının 19721972 Sorumluluk Sözleşmesi'ndeki mali sorumluluk rejimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Hava Sahası ve Uzay Hukuku

Bu konudan daha fazla soru