Examkin

Soru

Zorluk: ZorUluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği

Uluslararası Adalet Divanı (UAD), 1949 tarihli "Birleşmiş Milletler Hizmetinde Uğranılan Zararların Tazmini" (Reparation for Injuries) danışma görüşünde; Birleşmiş Milletler'in (BM), bir üye devletin yanı sıra üye olmayan bir devlete karşı da uluslararası hak talebinde bulunabileceğine hükmetmiştir. Divan, bu yetkiyi örgütün sahip olduğu "objektif uluslararası kişilik" kavramına dayandırmıştır.

Buna göre, BM özelinde ifade edilen "objektif uluslararası kişilik" kavramının hukuki sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Örgütün hukuki kişiliğinin, kurucu antlaşmaya taraf olmayan (üye olmayan) üçüncü devletlere karşı da ileri sürülebilir bir nitelik kazanmasıCevap
  2. B
    Örgütün, devletlerin sahip olduğu "asli süje" niteliğini kazanarak her türlü uluslararası uyuşmazlıkta mutlak yargı bağışıklığına sahip olması
  3. C
    Örgütün hak ve yükümlülüklerinin, yalnızca kurucu antlaşmayı imzalayarak örgütün kişiliğini açıkça tanıyan devletler nezdinde geçerli olması
  4. D
    Örgütün yetkilerinin sadece kurucu antlaşmada açıkça yazılı maddelerle sınırlı kalarak, zımni yetki (implied powers) ilkesinin reddedilmesi
  5. E
    Örgüt organlarının aldığı tüm kararların, üye devletlerin iç hukukunda anayasal hükümlerle eş değerde ve doğrudan uygulanabilir hale gelmesi

Cevap

Örgütün hukuki kişiliğinin, kurucu antlaşmaya taraf olmayan (üye olmayan) üçüncü devletlere karşı da ileri sürülebilir bir nitelik kazanması
Uluslararası Adalet Divanı'nın 1949 tarihli danışma görüşüne göre, Birleşmiş Milletler gibi uluslararası toplumun ezici çoğunluğunu temsil eden ve evrensel amaçlar güden bir örgüt, sadece üyeleri arasında değil, genel bir uluslararası hukuk süjesi olarak kabul edilir. Bu durum 'objektif kişilik' olarak adlandırılır ve örgütün, BM üyesi olmayan devletlere karşı da (tazminat istemi gibi) uluslararası haklarını ileri sürebilmesine olanak tanır.

Adım Adım Çözüm

1
1949 Reparation for Injuries davasının bağlamını analiz et.
BM'nin, görevlisi olan Kont Bernadotte'un öldürülmesi üzerine İsrail'e (o dönem üye değil) karşı tazminat davası açıp açamayacağı sorgulanmaktadır.
Uluslararası örgütlerin devletler dışındaki aktörlere karşı hak iddia edebilmesi için hukuk süjesi olmaları gerekir.
2
Objektif ve subjektif kişilik ayrımını uygula.
Subjektif kişilik sadece üyeleri bağlarken, objektif kişilik (özellikle BM gibi geniş temsiliyetli örgütlerde) tüm dünyayı bağlar.
UAD, uluslararası toplumun büyük çoğunluğunu temsil eden bir örgütün kişiliğinin erga omnes (herkese karşı) geçerli olduğunu kabul etmiştir.
3
Fonksiyonel zorunluluk ve zımni yetkilerle ilişkilendir.
BM'nin görevlerini yapabilmesi için üye olmayanlara karşı da haklarını koruyabilmesi şarttır.
Hukuki kişilik, örgütün amaçlarına ulaşması için bir araçtır.

Anahtar Kavram

Objektif Uluslararası Hukuki Kişilik

Daha Fazla Pratik

Uluslararası örgütlerin zımni yetkilerinin sınırlarını belirleyen 'fonksiyonel zorunluluk' ilkesini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği

Bu konudan daha fazla soru