Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorDiplomatik İlişkilerin Kurulması ve Sona Ermesi

19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi (VDS) hükümleri çerçevesinde, devletler arasındaki diplomatik temsil sürecinin başlatılması, misyon personelinin statüsü ve ilişkilerin sonlandırılmasına dair hukuki rejimle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Devletler arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına yönelik karşılıklı rıza, sürekli bir diplomatik misyon açılmasına yönelik rızayı kendiliğinden içermediği gibi; kabul eden devlet, misyonun herhangi bir üyesini daha ülkeye gelmeden önce dahi herhangi bir gerekçe göstermeksizin istenmeyen kişi ilan edebilir.Cevap
  2. B
    Diplomatik ilişkilerin tek taraflı olarak kesilmesi, gönderen devletin kabul eden devlete yönelik tanımasını hukuken geri aldığı, bu devletin uluslararası hukuk kişiliğini artık tanımadığı ve diplomatik koruma yükümlülüğünün sona erdiği anlamına gelir.
  3. C
    Viyana Sözleşmesi sistemine göre, diplomatik ilişkilerin kesilmesi durumunda taraflar arasındaki konsolosluk ilişkileri de hukuksal bir zorunluluk (ipso jure) olarak derhal sona erer ve taraflar birbirlerinin topraklarında temsil yetkisini tamamen kaybeder.
  4. D
    Misyon kadrosunda yer alacak askerî, deniz veya hava ataşeleri için gönderen devletin, misyon şefi (büyükelçi) gibi mutlaka önceden 'agrément' (uygun bulma) prosedürünü tamamlamış olması ve kabul eden devletten açık onay alması genel bir VDS kuralıdır.
  5. E
    Bir diplomatik ajanın 'persona non grata' ilan edilebilmesi için, ajanın diplomatik statüsünü kötüye kullandığına dair kabul eden devletin somut delillere dayalı gerekçeli bir bildirim yapması ve gönderen devlete bu konuda itiraz hakkı tanıması zorunludur.

Cevap

Devletler arasında diplomatik ilişkilerin kurulmasına yönelik rızanın, sürekli bir misyon kurulmasını otomatik olarak içermediği ve istenmeyen kişi ilanının kişi ülkeye gelmeden önce de gerekçesiz yapılabileceğini belirten ifade doğrudur.
Doğru seçenek, 19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin iki temel maddesini (Madde 22 ve Madde 99) birleştirerek en eksiksiz ve teknik doğruluğu yüksek bilgiyi sunmaktadır. Madde 22 uyarınca diplomatik ilişkilerin kurulması rızası, otomatik olarak bir elçilik binası açma (misyon kurma) rızasını doğurmaz. Aynı zamanda Madde 99, kabul eden devlete, bir diplomatik ajanı ülkeye ayak basmadan önce bile 'istenmeyen kişi' ilan etme yetkisi verir ve bu işlem için hiçbir gerekçe sunma zorunluluğu getirmez.

Adım Adım Çözüm

1
VDS Madde 2'nin analiz edilmesi
Diplomatik ilişkilerin kurulması ile sürekli diplomatik misyonların açılmasının iki ayrı 'karşılıklı rıza' aşaması olduğu saptanır.
İlişkilerin kurulması, her zaman fiziksel bir misyonun (elçiliğin) açılacağı anlamına gelmez; akredite temsilciler yoluyla da yürütülebilir.
2
VDS Madde 9'un (Persona Non Grata) incelenmesi
Kabul eden devletin, bir diplomatı ülkeye gelmeden önce de (pre-arrival) istenmeyen kişi ilan edebileceği ve bunun için hiçbir gerekçe göstermek zorunda olmadığı doğrulanır.
Bu yetki, devletin egemenlik hakkının ve diplomatik personeli seçme konusundaki mutlak takdir yetkisinin bir sonucudur.
3
İlişkilerin kesilmesi ve tanıma arasındaki farkın ayırt edilmesi
Diplomatik ilişkilerin kesilmesinin, bir devletin tanınmasını geri çekmek (withdraw recognition) ile aynı şey olmadığı belirlenir.
Tanıma devletin varlığını kabulüdür, ilişkilerin kesilmesi ise bu varlıkla yürütülen resmi iletişimin askıya alınması veya sonlandırılmasıdır.

Anahtar Kavram

Diplomatik İlişkilerin Özerkliği ve Devletin Personel Üzerindeki Takdir Yetkisi

Daha Fazla Pratik

VDS Madde 45 ve 46'da yer alan 'ilişkilerin kesilmesi durumunda çıkarların korunması' (protecting power) konusuna çalışılması önerilir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Diplomatik İlişkilerin Kurulması ve Sona Ermesi