Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDiplomatik İlişkilerin Kurulması ve Sona Ermesi

Uluslararası hukukta devletler arasındaki resmi temsilin en üst düzeyini oluşturan diplomatik ilişkilerin tesisi ve nihayete erdirilmesi süreçleri 19611961 tarihli Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi (VDSVDS) ile düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler ışığında, diplomatik ilişkilerin kurulması ve sona ermesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Diplomatik ilişkilerin kurulması devletlerin karşılıklı rızasına (mütabakata) dayanan bir işlem iken; mevcut ilişkilerin kesilmesi, devletlerin egemenlik hakları çerçevesinde tek taraflı bir irade beyanıyla gerçekleştirilebilir.Cevap
  2. B
    Diplomatik ilişkilerin kesilmesi, devletler arasındaki konsolosluk ilişkilerini de kendiliğinden (ipsoipso factofacto) sona erdiren bir hukuki sonuç doğurur.
  3. C
    Diplomatik ilişkilerin kesilmesi veya bir misyonun geçici veya sürekli geri çağrılması durumunda, kabul eden devletin misyon binalarını ve arşivlerini koruma yükümlülüğü derhal sona erer.
  4. D
    İki devlet arasında diplomatik ilişkilerin başlatılabilmesi için, her iki tarafın birbirini daha önceden 'de jure' (hukuken) tanımış olması ve bu tanımanın yazılı bir belge ile tescil edilmesi zorunlu bir ön şarttır.
  5. E
    Diplomatik ilişkilerin kesilmesine karar verildiği anda, misyon şefi ve diğer diplomatik ajanların sahip olduğu tüm yargı bağışıklıkları ve dokunulmazlıklar kabul eden devletin ülkesinde derhal son bulur.

Cevap

Diplomatik ilişkilerin kurulması devletlerin karşılıklı rızasına (mütabakata) dayanan bir işlem iken; mevcut ilişkilerin kesilmesi, devletlerin egemenlik hakları çerçevesinde tek taraflı bir irade beyanıyla gerçekleştirilebilir.
Doğru ifade, diplomatik ilişkilerin başlangıcında iki tarafın rızasının (mütabakatının) şart olduğunu, ancak bu ilişkinin sona erdirilmesinin (kesilmesinin) devletin egemen iradesiyle tek taraflı olarak yapılabileceğini belirtmektedir. 19611961 Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin 22. maddesi kurulma için rızayı şart koşar; sona erme ise devletlerin siyasi takdirine bağlı tek taraflı bir işlemdir.

Adım Adım Çözüm

1
Viyana Diplomatik İlişkiler Sözleşmesi'nin (VDSVDS) 22. maddesini analiz et.
Diplomatik ilişkilerin kurulmasının 'karşılıklı rıza' (mutual consent) ile olacağı tespit edilir.
Uluslararası hukukta hiçbir devlet, bir diğeriyle diplomatik ilişki kurmaya zorlanamaz; bu egemen bir tercihtir.
2
İlişkilerin kesilmesi (severance of relations) usulünü incele.
İlişkilerin kesilmesinin tek taraflı bir irade ile mümkün olduğu belirlenir.
İlişkiyi kurmak rıza gerektirir ancak ilişkiyi sürdürmek istemeyen bir devlet tek taraflı olarak bu bağı koparabilir.
3
Diplomatik ilişkilerin kesilmesinin konsolosluk ilişkileri üzerindeki etkisini değerlendir.
Konsolosluk ilişkilerinin kendiliğinden sona ermediği (Viyana Konsolosluk Sözleşmesi Madde 22) görülür.
Diplomatik ve konsolosluk hukukunun özerk rejimler olması, siyasi krizlerde bile vatandaşlara hizmetin sürmesini amaçlar.
4
Misyon binalarının statüsünü VDS Madde 4545 çerçevesinde kontrol et.
Koruma yükümlülüğünün mutlak olduğu ve kesilme durumunda da devam ettiği teyit edilir.
Diplomatik misyonun dokunulmazlığı binalar ve arşivler açısından devletler arası siyasi durumdan bağımsız bir koruma kalkanı sunar.

Anahtar Kavram

Diplomatik ilişkilerin kurulmasında 'karşılıklı rıza' ilkesi ve ilişkilerin kesilmesinin tek taraflı niteliği ile konsolosluk hukukundan bağımsızlığı.

İpuçları

1
Diplomatik ilişki kurmak için iki elin sıkışması gerekir, ancak eli bırakmak için tek tarafın hareketi yeterlidir.
2
Diplomatik temsil ile konsolosluk temsili arasındaki 'bağımsızlık' kuralını hatırlayın.
3
VDS Madde 4545 ve Madde 3939 gibi hükümler, kriz anlarında bile korumanın bir süre daha devam ettiğini gösterir.

Daha Fazla Pratik

İlişkiler kesildiğinde binaların korunması için atanan 'Üçüncü Devlet' (Protecting Power) kavramını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Diplomatik İlişkilerin Kurulması ve Sona Ermesi