Bağımlılık Teorisi'nin öncülerinden Andre Gunder Frank, Modernleşme Kuramı'nın temel taşlarından biri olan "ikili toplum" (dual society) tezini sert bir biçimde eleştirir. Modernleşme yanlıları; gelişmekte olan ülkelerde bir yanda "modern/kapitalist", diğer yanda ise "geleneksel/feodal" iki ayrı sektörün var olduğunu ve kalkınmanın ancak modern sektörün geleneksel olanı dönüştürmesiyle mümkün olacağını savunurlar.
Frank'ın bu teze karşı geliştirdiği temel argüman aşağıdakilerden hangisidir?
- AGeleneksel sektörün, dış yardımlar ve teknoloji transferi aracılığıyla zaman içinde modernleşerek ikili yapıyı ortadan kaldıracağı ve kalkınmayı başlatacağı.
- "Geleneksel" veya "feodal" olarak adlandırılan yapıların aslında küresel kapitalist sisteme bütünüyle entegre olmuş ve merkeze "artık" (surplus) aktarmak için işlevselleştirilmiş yapılar olduğu.Cevap
- Cİkili yapının, dünya sistemindeki "yarı-çevre" ülkelerin merkezden aldıkları sermayeyi çevreye aktarırken oluşturdukları istikrarlı bir tampon bölge işlevi gördüğü.
- DÇevre ülkelerdeki ikili toplum yapısının, merkez ülkelerin ideolojik hegemonyası ve rıza üretimi yoluyla halk nezdinde meşrulaştırıldığı.
- Eİkili toplum yapısının, çevre ülkelerin hammadde üretiminde sahip oldukları "karşılaştırmalı üstünlükler" ilkesine dayalı rasyonel bir iş bölümü tercihi olduğu.
Cevap
Frank'ın temel argümanı, geleneksel veya feodal olarak adlandırılan yapıların aslında küresel kapitalist sisteme eklemlenmiş ve merkeze artık (surplus) aktarmak için işlevselleştirilmiş olduğudur.
Andre Gunder Frank, az gelişmişliğin (underdevelopment) orijinal bir durum olmadığını, bizzat kapitalist gelişmenin bir ürünü olduğunu savunur. Ona göre, Modernleşme Kuramı'nın "feodal" veya "geleneksel" olarak tanımladığı kesimler, aslında merkez ülkelerdeki birikimi besleyen hiyerarşik bir sömürü zincirinin (metropol-uydu zinciri) parçasıdır. Dolayısıyla toplum iki ayrı parçadan oluşmaz; tek bir sömürücü bütünün farklı kademelerinden oluşur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Az Gelişmişliğin Gelişimi ve İkili Toplum Eleştirisi
Alternatif Yöntem
Soruyu çözerken 'gelişmemişlik' (undeveloped) ile 'az gelişmişlik' (underdeveloped) arasındaki farkı hatırlamak faydalıdır. Modernleşme kuramı ilkini, Bağımlılık teorisi ise ikincisini vurgular.
Tahmini Süre:2m 0s