Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBağımlılık Teorisi

Bağımlılık Teorisi'nin ekonomi-politik temelini oluşturan Prebisch-Singer tezi; çevre ülkelerin ihraç ettiği hammadde ve tarım ürünlerinin fiyatlarının, merkez ülkelerden ithal edilen sanayi ürünlerinin fiyatlarına oranla uzun vadede düşme eğiliminde olduğunu savunur. Bu duruma bağlı olarak ortaya çıkan "dış ticaret hadlerinin (terms of trade) çevre aleyhine kötüleşmesi" olgusunun, Bağımlılık Teorisi perspektifinden temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Çevre ülkelerin ürettiği ekonomik artı değerin sürekli olarak merkeze transfer edilmesiyle yapısal az gelişmişliğin süreklilik kazanmasıCevap
  2. B
    Çevre ülkelerin karşılaştırmalı üstünlükler ilkesi uyarınca uzmanlaştıkları alanlarda refah artışı sağlayarak kalkınma evrelerini tamamlaması
  3. C
    Uluslararası sistemdeki anarşik yapı nedeniyle devletlerin mutlak kazanç yerine göreli kazanca odaklanarak ticari rekabeti derinleştirmesi
  4. D
    Yarı-çevre ülkelerin tampon rolü üstlenmesiyle dünya ekonomisindeki merkez-çevre kutuplaşmasının istikrarlı bir dengeye kavuşması
  5. E
    Devletlerin içsel rasyonel karar alma süreçlerinin, dışsal sistemik baskıları analiz düzeyinde tamamen etkisiz hale getirmesi

Cevap

Çevre ülkelerin ürettiği ekonomik artı değerin sürekli olarak merkeze transfer edilmesiyle yapısal az gelişmişliğin süreklilik kazanması
Doğru seçenek, Bağımlılık Teorisi'nin özündeki 'sömürü ilişkisini' vurgular. Prebisch-Singer tezine göre, ticaret hadleri çevre aleyhine geliştikçe, çevre ülkeler zenginleşmek bir yana, ürettikleri değeri merkez ülkelere kaptırırlar. Bu durum Andre Gunder Frank tarafından 'az gelişmişliğin gelişimi' olarak tanımlanan, çevrenin merkezin ihtiyaçlarına göre şekillendiği yapısal bir bağımlılık döngüsü yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
Dış ticaret hadleri kavramını analiz et
Dış ticaret hadleri, bir ülkenin ihraç malları fiyat endeksinin ithal malları fiyat endeksine oranıdır.
Teorinin ekonomik temelini anlamak için fiyat dengesizliğini tanımlamak gerekir.
2
Prebisch-Singer tezinin çevre ülkeler üzerindeki etkisini değerlendir
Sanayi ürünleri fiyatları yükselirken hammadde fiyatlarının düşmesi, çevrenin satın alma gücünü zayıflatır.
Bu durum, çevreden merkeze doğru bir kaynak akışına (artı değer transferi) neden olur.
3
Teorik sonucu belirle
Sermaye birikimi yapamayan çevre ülkeler, teknolojik ve mali açıdan merkeze daha fazla bağımlı hale gelir ve az gelişmişlik yapısal bir hal alır.
Bağımlılık Teorisi'nin temel argümanı, az gelişmişliğin merkezin gelişmişliğiyle aynı madalyonun öteki yüzü olmasıdır.

Anahtar Kavram

Artı Değer Transferi ve Yapısal Bağımlılık

İpuçları

1
Bu teori, az gelişmişliğin nedenini ülkelerin iç yapısında değil, uluslararası sistemin eşitsiz yapısında arar.
2
Sanayi ürünleri pahalılaşırken hammadde ucuzlarsa, bir ülke elindeki kaynağı koruyabilir mi yoksa başka bir yere mi aktarır?

Daha Fazla Pratik

Andre Gunder Frank'ın 'Metropol-Uydu' ilişkisi ile Wallerstein'ın 'Dünya Sistemi' arasındaki farkları incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Bağımlılık Teorisi

Bu konudan daha fazla soru