Soru

Zorluk: OrtaYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Birleşmiş Milletler'in (BM) temel yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) çalışma usulleri ve Statü'de öngörülen yargılama dairelerine (chambers) ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Divan tarafından verilen bir hüküm, uyuşmazlığın tarafları dışındaki devletler için de benzer nitelikteki tüm gelecek davalarda bağlayıcı bir hukuk kuralı (kesin içtihat) teşkil eder.
  2. Divan Statüsü uyarınca belirli uyuşmazlık kategorilerini veya özel bir davayı incelemek üzere kurulan daireler tarafından verilen bir hüküm, bizzat Divan tarafından verilmiş sayılır.Cevap
  3. C
    BM Şartı'na taraf olan bir devlet, başka bir taraf devletin kendisine karşı Divan nezdinde açtığı her davada Divan'ın yargı yetkisini peşinen ve mutlak olarak kabul etmiş sayılır.
  4. D
    Divan nezdinde uyuşmazlığın esasına yönelik bir davanın görülebilmesi için tarafların 'iç hukuk yollarını tüketmiş olması' şartı Divan tarafından her aşamada re'sen araştırılır.
  5. E
    Divan bünyesindeki 'Özet Yargılama Dairesi', sadece devletler ile uluslararası örgütler arasındaki teknik uyuşmazlıkları karara bağlamak amacıyla uzmanlaşmış bir birimdir.

Cevap

Divan bünyesinde kurulan dairelerin verdiği hükümlerin bizzat Divan tarafından verilmiş sayılacağı ifadesi doğrudur.
Doğru olan ifade, Divan Statüsü Madde 2727 hükmüne dayanmaktadır. Bu maddeye göre, Divan'ın belirli uyuşmazlıkları görmek üzere kurduğu özel daireler (ad hoc chambers) veya işlerin hızlandırılması için oluşturulan Özet Yargılama Dairesi tarafından verilen hükümler, Divan'ın tam kurulu tarafından verilmiş kararlarla aynı hukuki statüye ve bağlayıcılığa sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
UAD Statüsü'nün yargılama usullerine ilişkin bölümlerinin (Madde 262926-29) incelenmesi.
Divan'ın uyuşmazlıkları tam kurul (Full Court) halinde görebileceği gibi, belirli kategoriler veya özel davalar için 'daireler' kurabileceği saptanmıştır.
Divan'ın iş yükünü yönetmek ve uzmanlık gerektiren alanlarda daha hızlı hareket edebilmek için daire sistemi öngörülmüştür.
2
Daireler tarafından verilen kararların hukuki değerinin belirlenmesi.
UAD Statüsü Madde 2727'ye göre dairelerin kararlarının doğrudan Divan kararı hükmünde olduğu sonucuna varılmıştır.
Dairelerin Divan'ın bir parçası olarak hareket etmesi ve kararlarının Divan'ın otoritesini temsil etmesi hukuki bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Uluslararası Adalet Divanı Dairelerinin Hukuki Statüsü (Statü Madde 27)

İpuçları

1
UAD Statüsü'nün 2626 ile 2929. maddeleri arasındaki 'Daireler' (Chambers) konusuna odaklanın.
2
Daireler tarafından verilen kararların hiyerarşik olarak Divan kararlarından ayrı mı yoksa onlarla eş değer mi olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

UAD'nin 'ad hoc' daireleri ile 'tahkim' arasındaki temel farkları, özellikle kararın bağlayıcılığı ve uygulanması bakımından inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla