Soru

Zorluk: Çok zorDevlet Kavramı ve Unsurları

Uluslararası hukuk doktrininde ve 19331933 tarihli Montevideo Devletlerin Hak ve Ödevleri Sözleşmesi'nin 11. maddesinde, bir siyasi topluluğun devlet sıfatıyla asli süje ehliyeti kazanabilmesi için gerekli olan kurucu unsurlar düzenlenmiştir. Buna göre; bir siyasi otoritenin belirli bir ülke ve nüfus üzerinde fiilen egemenlik icra etmesine karşın, dış ilişkilerini yürütme yetkisinin ve uluslararası alanda bağımsız karar alma selahiyetinin hukuken bir başka devletin vesayeti veya iradesine tabi olması durumu, Montevideo kriterlerinden hangisinin eksikliğine dayalı olarak devletlik niteliğinin oluşmasını engeller?

  1. A
    Sürekli nüfusun varlığı
  2. B
    Sınırları belirlenmiş bir ülke
  3. C
    Etkin bir siyasi otorite (Hükümet)
  4. Diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesiCevap
  5. E
    Uluslararası toplum tarafından tanınmış olma

Cevap

Devletin asli unsurlarından olan 'diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi', siyasi yapının dış ilişkilerinde başka bir güce bağlı olmamasını (bağımsızlığı) ifade eder.
Doğru yanıt olan diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi, bir devletin uluslararası arenada kendi adına haklar kazanıp borçlar altına girebilmesi için gereken bağımsızlık (external sovereignty) niteliğini karşılar. Soruda belirtilen 'başkasına tabi olma' durumu, içsel bir yönetim (hükümet) olsa dahi dışsal kapasitenin olmadığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Montevideo Sözleşmesi'nin 11. maddesindeki dört kriteri analiz etmek.
Kriterler: Sürekli nüfus, belirli ülke, hükümet ve diğer devletlerle ilişki kurma kapasitesi.
Devletlik statüsünün tespiti için bu dört unsurun kümülatif olarak bulunması gerekir.
2
Senaryodaki 'hukuki vesayet' ve 'dış ilişkilerin bir başka devlete tabi olması' durumunu değerlendirmek.
Siyasi otorite içerde etkin olsa da dışsal bir bağımsızlığın (sovereignty) yokluğu tespit edilir.
Hükümet unsuru içsel etkinliğe odaklanırken, ilişki kurma kapasitesi dışsal bağımsızlığa odaklanır.
3
Tanınma unsurunun Montevideo Sözleşmesi'ndeki yerini kontrol etmek.
Tanınma, sözleşmenin 33. maddesi gereği kurucu değil, açıklayıcı bir işlemdir.
Modern uluslararası hukukta tanınma bir devletin varlığı için şart koşulmaz.

Anahtar Kavram

Montevideo Kriterleri ve Dışsal Egemenlik (Bağımsızlık)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla