Soru

Zorluk: KolayHukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Haller

Uluslararası hukukta bir devletin uluslararası yükümlülüğüne aykırı olan bir fiilinin, "zaruret hali" (necessity) kapsamında değerlendirilerek hukuka aykırılığının ortadan kalkabilmesi için aşağıdaki temel şartlardan hangisinin sağlanması zorunludur?

  1. Eylemin uluslararası hukukun emredici bir kuralına (jus cogens) aykırı olmamasıCevap
  2. B
    Eylemin devletin kontrolü dışında gelişen, karşı konulamaz ve öngörülemeyen bir dış güçten kaynaklanması
  3. C
    Zaruret halini doğuran durumun oluşmasına ilgili devletin kendi eylemleriyle katkıda bulunmuş olması
  4. D
    Eylemin yalnızca bir devlet görevlisinin veya koruması altındaki kişilerin hayatını kurtarmak amacıyla yapılması
  5. E
    İhlal edilen yükümlülüğün tarafı olan diğer devletin bu duruma önceden rıza göstermiş olması

Cevap

Eylemin uluslararası hukukun emredici bir kuralına (jus cogens) aykırı olmaması durumu, zaruret hali savunmasının geçerli olabilmesi için temel bir sınır ve zorunlu bir şarttır.
Uluslararası Hukuk Komisyonu'nun (ILC) Taslak Maddeleri'nin 26. maddesine göre, uluslararası hukukun emredici bir kuralından (jus cogens) doğan bir yükümlülüğe uygun olmayan hiçbir fiilin hukuka aykırılığı ortadan kalkmaz. Dolayısıyla zaruret hali savunması, emredici bir kuralın ihlal edildiği durumlarda geçerli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Zaruret halinin (necessity) hukuki çerçevesini belirle.
Zaruret hali, bir devletin hayati bir menfaatini ağır ve yakın bir tehlikeden korumak için başka bir devlete karşı olan yükümlülüğünü ihlal etmesidir.
Hukuka aykırılığı kaldıran haller arasındaki sınırları anlamak için tanım şarttır.
2
Hukuka aykırılığı kaldıran hallerin genel sınırlarını (ILC Madde 26) hatırla.
Hiçbir gerekçe, soykırım yasağı veya kuvvet kullanma yasağı gibi emredici normların (jus cogens) ihlalini haklı çıkaramaz.
Uluslararası hukukta normlar hiyerarşisi, sorumluluk hukukunun üstündedir.
3
Zaruret halini engelleyen özel durumları kontrol et.
Devletin duruma katkıda bulunması (contribution) savunmayı bozar; ayrıca eylemin jus cogens'e aykırı olması kesin bir engeldir.
Savunmanın geçerlilik şartlarını teyit etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Hukuka Aykırılığı Ortadan Kaldıran Hallerde Jus Cogens Sınırı
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla