Soru

Zorluk: OrtaBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Uluslararası hukukun kişileri (süjeleri) arasında yapılan ayrımda devletler 'asli ve tam' kişilik sahibi iken, bireylerin (gerçek kişilerin) statüsü farklı bir nitelendirmeye tabidir.

Buna göre, bireylerin uluslararası hukuktaki hukuki durumu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Devletlerden bağımsız olarak uluslararası hukuk normu oluşturma (kural koyma) yetkisine sahiptirler.
  2. Uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin iradesinden kaynaklanan 'türev' ve 'sınırlı' bir nitelik taşır.Cevap
  3. C
    Uluslararası ceza hukuku normları bireylere sadece haklar tanır, onlara doğrudan bir yükümlülük yüklemez.
  4. D
    Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, devletlerle aynı düzeyde 'asli' ve 'mutlak' bir karakterdedir.
  5. E
    Uluslararası hukuk düzeninde bireylerin hiçbir şekilde uluslararası yargı organlarına doğrudan başvurma ehliyeti yoktur.

Cevap

Uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin iradesinden kaynaklanan 'türev' ve 'sınırlı' bir nitelik taşır.
Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin iradesinden kaynaklanan 'türev' ve 'sınırlı' bir nitelik taşır ifadesi doğrudur. Modern uluslararası hukukta bireyler, devletlerin antlaşmalarla kendilerine tanıdığı haklardan (örn. insan hakları) yararlanabildikleri ve yine bu antlaşmalarla belirlenen yükümlülüklerden (örn. uluslararası suçlar) sorumlu tutulabildikleri ölçüde 'süje' kabul edilirler. Bu kişilik, devletlerin egemenliğinden kaynaklanan asli kişiliğinin aksine devletlerin ortak iradesine dayandığı için 'türev', her alanda geçerli olmadığı için de 'sınırlı'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası hukuk kişiliğinin kaynağını analiz etme
Bireylerin kişiliği, devletlerin antlaşmalar yoluyla onlara hak/yükümlülük tanımasına dayanır (Türev kişilik).
Devletler asli süje iken bireylerin statüsü devlet iradesine bağlıdır.
2
Kişiliğin kapsamını değerlendirme
Bireyler sadece insan hakları, yatırım hukuku veya ceza hukuku gibi belirli alanlarda süje kabul edilirler (Sınırlı kişilik).
Bireyler devletlerin aksine her türlü uluslararası ilişkide tam yetkili değildirler.
3
Devlet ile farkı belirleme
Bireyler kural koyucu değildir, sadece konulan kuralların muhatabıdır.
Egemenlik unsuru bulunmadığı için kural koyma yetkisi bireylere tanınmamıştır.

Anahtar Kavram

Bireyin türev ve sınırlı uluslararası hukuk kişiliği

İpuçları

1
Bireylerin uluslararası hukukta bir statü kazanması, devletlerin kendi aralarında yaptıkları antlaşmalara bağlıdır.
2
Devletlerin her konuda kural koyma yetkisi varken, bireyler sadece belirli alanlarda (insan hakları, ceza sorumluluğu vb.) muhatap alınırlar.

Daha Fazla Pratik

Bireylerin uluslararası ceza mahkemeleri (örn. UCM) önündeki sorumluluğu ile diplomatik koruma arasındaki ilişkiyi inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla