Soru

Zorluk: OrtaBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Modern uluslararası hukuk doktrininde, bireylerin (gerçek kişilerin) uluslararası hukuk kişiliği "türev" (derivative) ve "sınırlı" (limited) olarak nitelendirilmektedir. Bu niteleme, bireylerin devletler gibi her alanda hak ve borç sahibi olan "asli" süjeler olmadığını, ancak belirli koşullarda hukuk öznesi sayılabileceklerini ifade eder.

Buna göre, bireylerin uluslararası hukuk kişiliğinin "sınırlı" (limited) olmasının temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bireylerin uluslararası hukuk kişiliğinin kaynağının devletlerin antlaşmalar yoluyla ortaya koyduğu ortak iradeye dayanması
  2. Bireylerin sadece kendilerine uluslararası belgelerle açıkça tanınan belirli hak ve ödevler kapsamında hukuk süjesi kabul edilmesiCevap
  3. C
    Bireylerin uluslararası hukuk normlarının (antlaşma, teamül vb.) yaratılmasında devletlerle eşit düzeyde kurucu iradeye sahip olması
  4. D
    Bireylerin uluslararası hukukta sadece "hak sahibi" (yararlanıcı) olarak kabul edilip, hiçbir şekilde cezai sorumluluk altına girmemesi
  5. E
    Bireylerin bir hak ihlali durumunda devletler ile aynı usuli haklara sahip olarak Uluslararası Adalet Divanı nezdinde taraf olabilmesi

Cevap

Bireylerin sadece kendilerine uluslararası belgelerle açıkça tanınan belirli hak ve ödevler kapsamında hukuk süjesi kabul edilmesi
Bireylerin uluslararası hukuk kişiliğinin 'sınırlı' olması, onların devletler gibi uluslararası hukukun tüm alanlarında hak ve borç sahibi olamamalarını, sadece devletlerin rızasıyla (antlaşmalarla) kendilerine tanınan somut alanlarda (insan hakları korunması, uluslararası suçlardan sorumluluk vb.) süje kabul edilmelerini ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Bireylerin uluslararası hukuk kişiliğinin niteliklerini analiz et.
Bireylerin kişiliği 'türev' (kaynağını devlet iradesinden alan) ve 'sınırlı' (kapsamı dar olan) bir yapıdadır.
Devletler her konuda hak ve borç sahibi olabilirken (asli/tam), bireyler sadece izin verilen alanlarda süjedir.
2
"Sınırlı" (limited) kavramının hukuki sonucunu belirle.
Sınırlı olmak, bireylerin devletler gibi genel hukuk kuralı yaratma yetkisinin olmaması ve sadece kendilerine tanınan özel alanlarla sınırlı kalmaları demektir.
Uluslararası hukukta birey, kendisine bir hak tanınmadıkça veya bir ödev yüklenmedikçe kendiliğinden hak öznesi olamaz.
3
Seçenekler arasında kapsam vurgusu yapanı tespit et.
Bireylerin sadece antlaşmalarla tanınan hak/ödevler çerçevesinde süje sayılması sınırlı kişiliğin en net sonucudur.
Bu seçenek, kişiliğin hem içeriğinin hem de uygulama alanının dar tutulduğunu göstermektedir.

Anahtar Kavram

Bireylerin Sınırlı Uluslararası Hukuk Kişiliği

İpuçları

1
Uluslararası hukukta devletler 'asli', bireyler ise 'türev' süjedir.
2
'Türev' kavramı statünün kaynağına, 'sınırlı' kavramı ise statünün içeriğine (kapsamına) odaklanır.
3
Bireyler devletler gibi her konuda kural koyamaz veya her türlü davada taraf olamazlar.

Daha Fazla Pratik

Bireylerin uluslararası ceza sorumluluğunun kaynağı olan Nürnberg ve Tokyo mahkemeleri kararlarını inceleyerek sorumluluk ehliyetini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla