Examkin

Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği

Uluslararası örgütlerin hukuk süjeliği, devletlerin asli ve sınırsız kişiliğinden farklı olarak "türev" ve "sınırlı" bir nitelik arz eder. Uluslararası Adalet Divanı'nın 1949 tarihli "Birleşmiş Milletlerin Hizmetinde Uğranılan Zararların Tazmini" (Reparation for Injuries) kararı, örgütlerin bu statüsünü ve yetki sınırlarını netleştiren en temel emsaldir. Bu doğrultuda, uluslararası örgütlerin hukuki kişiliğinin kapsamı ve niteliği hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Örgütün kişiliği, kendisine verilen görevleri yerine getirebilmesi için gereken "işlevsel zorunluluk" ilkesine dayanır ve bu kişilik üye olmayan devletlere karşı da ileri sürülebilir niteliktedir.Cevap
  2. B
    Uluslararası örgütler, kurucu antlaşmalarıyla birlikte devletlerle tamamen eş değer, asli ve genel bir hukuk süjeliği kazanırlar.
  3. C
    Örgütlerin hukuki kişiliği sadece kurucu metinde açıkça yazılı olan yetkilerle sınırlı olup, zımni yetkiler (implied powers) doktrini bu kişilik kapsamında kabul edilmez.
  4. D
    Bir uluslararası örgütün hukuki kişiliği, rızası bulunmayan üçüncü (üye olmayan) devletler bakımından hiçbir hukuki hüküm ifade etmeyen "subjektif" bir niteliktedir.
  5. E
    Uluslararası örgütlerin uluslararası hukukta hak ve yükümlülük ehliyeti bulunmakla birlikte, antlaşma yapma yetkileri (jus tractatuum) yalnızca devletlere özgüdür.

Cevap

Uluslararası örgütlerin kişiliği, işlevsel zorunluluk ilkesine dayanır ve objektif nitelik taşıyabilir.
Uluslararası örgütler, devletlerin aksine sadece kendilerine verilen görevleri (işlevleri) yerine getirmek amacıyla kurulurlar. Bu nedenle yetkileri genel değil, görevleriyle sınırlıdır (işlevsel zorunluluk). 1949 tarihli karar, Birleşmiş Milletler'in üye olmayan devletlere karşı da tazminat talebinde bulunabileceğini, yani kişiliğinin objektif olduğunu ve kurucu antlaşmada yazmasa dahi görevini ifa için gereken zımni yetkilere sahip olduğunu tescil etmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Örgütlerin süjelik niteliğini belirle.
Örgütler devletler tarafından kurulduğu için "türev" ve sadece görevleriyle sınırlı oldukları için "sınırlı" süjelerdir.
Devletlerin asli ve genel yetkili kişiliği ile örgütlerin özel yetkili kişiliği arasındaki farkı kavramak için.
2
1949 Reparation for Injuries kararının etkisini analiz et.
Bu karar, örgütlerin "işlevsel zorunluluk" gereği zımni yetkilere sahip olduğunu ve kişiliğinin "objektif" (herkese karşı geçerli) olabileceğini ortaya koymuştur.
Örgütlerin üye olmayan devletlere karşı hak iddia edip edemeyeceğini netleştirmek için.
3
Seçenekleri bu iki temel ilke (işlevsel zorunluluk ve objektif kişilik) üzerinden değerlendir.
İşlevsel zorunluluk ve objektif kişiliği bir arada veren ifadenin doğruluğu onaylanır.
En kapsamlı ve hukuken doğru tanımı seçmek için.

Anahtar Kavram

İşlevsel Zorunluluk ve Objektif Kişilik (1949 Bernadotte Kararı)

İpuçları

1
Devletlerin kişiliği 'asli' iken örgütlerinkinin neden 'türev' olduğunu düşünün.
2
1949 Bernadotte (Reparation) davasının, örgütün üye olmayan bir devlete karşı tazminat isteme hakkı hakkındaki görüşünü hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Uluslararası örgütlerin sorumluluğu ile devletlerin sorumluluğu arasındaki farkları inceleyen bir soru çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Uluslararası Örgütlerin Hukuki Kişiliği

Bu konudan daha fazla soru