Immanuel Wallerstein’ın Dünya Sistemleri Analizi'nde hegemonya; bir devletin dünya-ekonomisinde üretim, ticaret ve finans alanlarında eş zamanlı olarak diğer merkez devletlere karşı kurduğu üstünlük durumunu ifade eder. Wallerstein’a göre bu üç alandaki hakimiyet, tarihsel süreçte belirli bir ardışıklık ve yapısal mantık izleyerek gerçekleşir.
Buna göre; Wallerstein’ın kuramında, hegemonik bir gücün bu ekonomik alanlarda üstünlük elde etme sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
- Üretim verimliliği – Ticari genişleme – Finansal kontrolCevap
- BAskeri kapasite – Siyasal otorite – İdeolojik yayılma
- CFinansal hakimiyet – Endüstriyel liderlik – Ham madde kontrolü
- DKültürel hegemonya – Diplomatik nüfuz – Ekonomik sömürü
- ETeknolojik inovasyon – Askeri ittifak – Toplumsal refah
Cevap
Hegemonik güçlerin ekonomik üstünlük elde etme sırası üretim verimliliği, ticari genişleme ve finansal kontrol şeklindedir.
Doğru cevap olan sıralamada, Wallerstein'ın belirttiği üzere hegemonya önce 'tarım-sanayi üretiminde verimlilik' (agro-industrial efficiency) ile başlar. Bu maliyet avantajı 'ticari genişlemeyi' (commercial expansion) tetikler. En son aşamada ise yoğun sermaye birikimi bölgeyi 'finansal kontrol' (financial control) merkezine dönüştürür. Hollanda, İngiltere ve ABD örnekleri bu silsileye göre analiz edilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hegemonyanın Üç Aşamalı Ekonomik Silsilesi
İpuçları
1
Wallerstein bir Marksist ekol temsilcisi olarak her zaman üretim süreçlerine öncelik verir.
2
Hegemonya bir 'birikim' sürecidir; para (finans) birikmeden önce malın üretilmesi ve satılması gerekir.
3
Sıralama şöyledir: Önce daha ucuza yap (üretim), sonra herkese sat (ticaret), sonra parayı yönet (finans).
Daha Fazla Pratik
Wallerstein'ın hegemonya tanımını, Robert Cox'un Eleştirel Teori'deki hegemonya tanımıyla karşılaştırmak kavramsal netliği artıracaktır.
Tahmini Süre:1m 30s