Devlet A’ya ait bir askeri uçak, uçuş sırasında meydana gelen ani bir teknik arıza ve yakıt sızıntısı sebebiyle, uçaktaki mürettebatın hayatını kurtarabilmek için başka bir makul yol kalmaması üzerine Devlet B’nin hava sahasına izin almaksızın girmiş ve acil iniş yapmıştır. Yapılan tahkikat sonucunda, söz konusu teknik arızanın Devlet A’nın uçağın periyodik bakımlarını uzun süredir ağır ihmal suretiyle aksatmasından kaynaklandığı ve bu durumun arızayı öngörülebilir kıldığı belirlenmiştir.
Uluslararası Hukuk Komisyonu () tarafından hazırlanan "Devletin Uluslararası Aykırı Fiillerinden Doğan Sorumluluğu" taslak maddeleri çerçevesinde, bu olaydaki hukuka aykırılığı ortadan kaldıran hallere ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Eylem, tehlike hali (distress) kapsamında değerlendirilemez; çünkü tehlikeyi doğuran durumun oluşmasına Devlet A'nın kendi ihmali ve kusurlu davranışı sebebiyet vermiştir.Cevap
- BEylem mücbir sebep (force majeure) teşkil eder; çünkü teknik arıza pilotun iradesi dışında gerçekleşen ve uçuşu imkansız kılan maddi bir engeldir.
- CDevletin mürettebatın can güvenliğini sağlama konusundaki hayati çıkarı söz konusu olduğundan, eylem zaruret hali (necessity) kapsamında hukuka uygun kabul edilir.
- DUluslararası hukukta yaşam hakkı emredici bir kural ( ) olduğu için, devletin kusuru olup olmadığına bakılmaksızın eylemin aykırılığı ortadan kalkar.
- EHava sahası ihlali can kaybını önlemek amacıyla yapıldığından, bu durum bir "karşı önlem" niteliğindedir ve Devlet B'nin egemenlik hakkından önce gelir.