Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Halefiyeti

Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (state succession) kapsamında, selef devletin taraf olduğu uluslararası antlaşmaların halef devlete intikali hususunda çeşitli hukuki rejimler öngörülmüştür. Bu bağlamda, bir devletin parçalanması (dissolution) sonucunda ortaya çıkan yeni devletlerin selef devletin antlaşmalarıyla olan ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Sınır rejimlerini veya ülkesel statüleri (radicite) düzenleyen antlaşmalar, halefiyetten etkilenmez ve yeni devletleri bağlamaya devam eder.Cevap
  2. B
    Yeni kurulan tüm devletler 'tabula rasa' (temiz sayfa) ilkesi uyarınca, selef devletin akdettiği hiçbir antlaşmayla bağlı tutulamaz.
  3. C
    Siyasi nitelikli ittifak ve askeri iş birliği antlaşmaları, ülkesel bütünlük ilkesi gereği halef devletlere kendiliğinden ve zorunlu olarak intikal eder.
  4. D
    Devletlerin halefiyeti süreci, sadece hükümetin anayasal olmayan yollarla veya ihtilalle değiştiği durumlarda işletilen bir hukuki mekanizmadır.
  5. E
    Halef devletler, selef devletin sadece uluslararası örgüt üyeliklerini devralır; ikili (bilateral) antlaşmaların tamamı halefiyet anında kendiliğinden sona erer.

Cevap

Sınır rejimlerini veya ülkesel statüleri (radicite) düzenleyen antlaşmaların halefiyetten etkilenmeyerek yeni devletleri bağlamaya devam etmesi doğru bir hukuki tespittir.
Uluslararası hukukta ve özellikle 1978 Viyana Sözleşmesi'nde (Madde 11 ve 12), sınır rejimlerini belirleyen antlaşmaların ve diğer ülkesel (radicite) yükümlülüklerin devletlerin halefiyeti süreçlerinden muaf tutulduğu ve halef devletleri bağladığı açıkça düzenlenmiştir. Bu kural, uluslararası sınırların istikrarını koruma amacı taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Devletlerin halefiyeti türlerini (parçalanma vs. yeni bağımsız devletler) ayırt edin.
Soruda 'parçalanma' (dissolution) durumu sorulmaktadır; bu durumda genel kural (istisnalar hariç) antlaşmaların sürekliliğidir.
Parçalanma ile sömürge sonrası bağımsızlık (NIS) farklı hukuki rejimlere tabidir.
2
Antlaşmaların niteliğini (radicite vs. siyasi) analiz edin.
Sınır ve ülkesel statü antlaşmaları (radicite) her zaman halef devlete geçer.
Bu antlaşmalar 'ülkeye yapışık' kabul edilir ve uluslararası istikrar adına korunur.

Anahtar Kavram

Radicite (Ülkesel) Antlaşmaların Sürekliliği
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla