Uluslararası hukukta devletlerin halefiyeti (ardıllığı) durumunda, özellikle sömürge idaresinden kurtularak yeni bağımsız olan devletler için kural olarak 'temiz sayfa' (tabula rasa) ilkesi geçerlidir. Bu ilkeye göre yeni devlet, selef devletin taraf olduğu antlaşmalarla otomatik olarak bağlı sayılmaz.
Buna göre, uluslararası hukukun yerleşik kuralları gereği 'temiz sayfa' ilkesine kesin bir istisna teşkil eden ve halef devleti her halükarda bağlamaya devam eden antlaşma türü aşağıdakilerden hangisidir?
- Sınırları belirleyen ve bölgesel (objektif) statü yaratan antlaşmalarCevap
- BHükümet değişikliklerinden önce akdedilmiş olan siyasi ittifak antlaşmaları
- CÜçüncü devletlerle imzalanmış olan jus cogens normlarına aykırı ticari antlaşmalar
- DUluslararası mahkemelerin içtihatlarıyla oluşturulmuş karşılıklı yardım antlaşmaları
- EHakkaniyet ve nisfet ilkeleri çerçevesinde müzakere edilmiş ekonomik imtiyaz antlaşmaları
Cevap
Sınırları belirleyen ve bölgesel (objektif) statü yaratan antlaşmalar halef devleti bağlamaya devam eder.
Uluslararası hukukta sınırların istikrarı kuralı gereği, sınırları belirleyen veya belirli bir bölge üzerinde nesnel (objektif) statü yaratan antlaşmalar (radisite antlaşmalar), halefiyet durumundan etkilenmez. Yeni kurulan bir devlet temiz sayfa ilkesinden yararlansa bile, devraldığı ülkenin sınırlarını çizen antlaşmalara ve bölgesel rejimlere uymak zorundadır. Bu, 1978 Viyana Sözleşmesi'nde de teyit edilmiş evrensel bir teâmül kuralıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devredilebilen (Radisite) Antlaşmalar ve Sınırların İstikrarı