Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Halefiyeti

1978 tarihli Devletlerin Antlaşmalara Halefiyeti Hakkında Viyana Sözleşmesi hükümleri uyarınca, yeni kurulan veya halef olan bir devletin "temiz sayfa" (tabula rasa) ilkesinden yararlanamadığı, yani halefiyetten etkilenmeksizin yürürlükte kalmaya devam eden antlaşma türü aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sınır rejimlerini ve ülke kullanım haklarını düzenleyen antlaşmalarCevap
  2. B
    Siyasi ve askeri ittifak yükümlülüğü getiren antlaşmalar
  3. C
    Uluslararası örgütlere üyelik ve temsil sağlayan kurucu antlaşmalar
  4. D
    Ekonomik yardım ve kalkınma iş birliği çerçeve antlaşmaları
  5. E
    Ticari imtiyaz ve gümrük birliği sağlayan antlaşmalar

Cevap

Sınır rejimlerini ve ülke kullanım haklarını düzenleyen antlaşmalar, halefiyet durumunda sürekliliğini koruyan en temel istisnadır.
Uluslararası hukukta, 1978 tarihli Viyana Sözleşmesi'nin 11. maddesi uyarınca, halefiyet olgusu bir sınırın veya bir antlaşma ile kurulmuş olan sınır yükümlülüklerinin kendiliğinden sona ermesine yol açmaz. Sınırların kutsallığı (uti possidetis) ilkesi gereği, ülke rejimini belirleyen antlaşmalar halefiyetin dışındadır ve süreklilik arz eder.

Adım Adım Çözüm

1
Devletlerin halefiyeti kavramını analiz etme
Halefiyet, bir devletin ülke üzerindeki egemenliğinin sona erip başka bir devlete geçmesidir.
Sorunun hukuki zeminini belirlemek için halefiyetin tanımı gereklidir.
2
1978 Viyana Sözleşmesi'ndeki temel kuralı hatırlama
Özellikle yeni bağımsızlaşan devletler için geçerli olan temel kural 'temiz sayfa' (tabula rasa) ilkesidir.
Genel kuralın ne olduğunu bilmek, istisnaları ayırt etmeyi sağlar.
3
Temiz sayfa ilkesinin istisnalarını belirleme
Sözleşmenin 11. ve 12. maddeleri sınır rejimlerinin ve toprak üzerindeki diğer rejimlerin (geçiş hakkı vb.) halefiyetten etkilenmeyeceğini hükme bağlar.
Uluslararası barış ve istikrarın korunması için sınırların kalıcı olması zorunludur (uti possidetis ilkesi).
4
Seçenekleri karşılaştırarak sonuca ulaşma
Siyasi, ticari ve örgütsel antlaşmaların temiz sayfa kapsamında sona erebileceği, ancak sınır antlaşmalarının kalıcı olduğu doğrulanır.
Yanlış seçenekler elenerek hukuki kesinlik sağlanır.

Anahtar Kavram

Sınırların İstikrarı ve Halefiyet İstisnası

İpuçları

1
Uluslararası sistemde kaosun önlenmesi için hangi tür antlaşmaların her zaman sabit kalması gerekir?
2
'Uti possidetis' ilkesi, yeni kurulan devletlerin mevcut sınırları olduğu gibi devralmasını öngörür.
3
1978 Viyana Sözleşmesi'nde 'yerelleşmiş' (localised) antlaşmalar olarak da bilinen ülke rejimleri, temiz sayfa kuralının en katı istisnasıdır.

Daha Fazla Pratik

1983 tarihli Sözleşme kapsamında devlet borçlarının halefiyetinde kullanılan 'hakkaniyet' (equity) ilkesini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla