Soru

Zorluk: OrtaYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) Statüsü ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartı çerçevesinde düzenlenen "danışma görüşü" (advisory opinion) mekanizmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Danışma görüşleri kural olarak hukuken bağlayıcı değildir; ancak bazı uluslararası antlaşmalarla bu görüşlerin taraflar için bağlayıcı olacağı kararlaştırılabilir.Cevap
  2. B
    BM üyesi devletler, aralarındaki hukuki bir uyuşmazlığın esasına ilişkin olarak doğrudan Divan'dan danışma görüşü talebinde bulunma yetkisine sahiptir.
  3. C
    Divan, kendisine sunulan bir danışma görüşü talebini, konunun siyasi bir boyut taşıdığını tespit etmesi halinde incelemeden reddetmek zorundadır.
  4. D
    UAD Statüsü uyarınca, danışma görüşü usulünde 'ad hoc' hâkim görevlendirilmesi hiçbir şekilde mümkün değildir.
  5. E
    BM Güvenlik Konseyi ve Genel Kurulu dışındaki organlar, Divan'dan danışma görüşü isteyebilmek için Güvenlik Konseyi'nin onayını almak zorundadır.

Cevap

UAD'nin danışma görüşleri genel olarak bağlayıcı değildir ancak uluslararası antlaşmalarla istisnai olarak bağlayıcılık kazanabilirler.
Uluslararası Adalet Divanı'nın danışma görüşleri, kural olarak hukuken bağlayıcı olmamakla birlikte, uluslararası hukukun gelişiminde ve yorumlanmasında büyük bir otoriteye sahiptir. Ancak uluslararası toplumda devletler veya örgütler, imzaladıkları özel antlaşmalarla bu görüşlerin kendileri için bağlayıcı sonuç doğuracağını önceden kabul edebilirler. Bu durum, danışma görüşünün aslen tavsiye niteliğinde olduğu gerçeğini değiştirmez, ancak uyuşmazlığın tarafları için akdi bir yükümlülük yaratır.

Adım Adım Çözüm

1
UAD'nin yetki türlerini ayırt edin.
Divan'ın 'çekişmeli yargı' (devletler arası davalar) ve 'danışma görüşü' (hukuki mütalaa) olmak üzere iki temel yetkisi vardır.
Sorunun hangi yetki türüne odaklandığını belirlemek için.
2
Danışma görüşünün hukuki niteliğini analiz edin.
BM Şartı 96. ve Statü 65. maddeler uyarınca bu görüşler tavsiye niteliğindedir.
Kararların bağlayıcılık statüsünü saptamak için.
3
Bağlayıcılık istisnasını kontrol edin.
Bazı sözleşmeler (örneğin 1946 BM Ayrıcalık ve Bağışıklıklar Sözleşmesi), Divan görüşünün taraflar için 'belirleyici' (decisive) olacağını kabul eder.
Genel kuralın istisnasını doğrulamak için.

Anahtar Kavram

UAD Danışma Görüşü Yetkisi ve Bağlayıcılığı
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla