Uluslararası hukukta devletler, bazen herhangi bir antlaşma metnine ihtiyaç duymaksızın tek taraflı irade beyanlarıyla da hukuki yükümlülük altına girebilirler. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yerleşik içtihatlarına göre, bir devletin bu tür bir tek taraflı işlemle (protesto, tanıma, feragat vb.) hukuken bağlanabilmesi için aşağıdakilerden hangisinin varlığı zorunlu bir şart değildir?
- ABeyanda bulunan kişinin devleti temsil etme yetkisinin bulunması
- BDevletin bu işlemle hukuki bir sonuç doğurma niyetinin (animus) olması
- Söz konusu beyanın diğer ilgili devletler tarafından kabul edilmesi veya onaylanmasıCevap
- Dİrade beyanının kamuya açıklanmış (publicity) olması
- EBeyanın içeriğinin yeterince açık, kesin ve belirli olması
Cevap
Tek taraflı işlemlerin hukuki sonuç doğurabilmesi için diğer devletlerin kabulü veya onayı gerekli değildir.
Uluslararası hukukta tek taraflı işlemler (tanıma, protesto, feragat, tebliğ ve söz verme), niteliği gereği tek bir süjenin irade beyanıyla gerçekleşir. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yerleşik içtihatlarına göre, bu işlemlerin hukuki bir yükümlülük (borç) doğurabilmesi için işlemin yetkili makamca yapılması, hukuki sonuç doğurma niyetinin (animus) olması, kamuya duyurulması ve içeriğin net olması yeterlidir. İşlemin geçerliliği veya bağlayıcılığı için muhatap olan diğer devletlerin rızası, kabulü veya onayına ihtiyaç duyulmaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletlerin Tek Taraflı İşlemlerinin Bağımsızlığı
İpuçları
1
İşlemin adının 'tek taraflı' olmasının ne anlama geldiğini düşünün.
Daha Fazla Pratik
Uluslararası Adalet Divanı'nın 'Nükleer Denemeler Davası' (Nuclear Tests Case) kararındaki niyet (animus obligandi) kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s