Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Tek Taraflı İşlemleri

Bir devletin yetkili organları aracılığıyla, diğer uluslararası hukuk süjelerinin katılımı veya onayı olmaksızın gerçekleştirdiği irade beyanlarının (tek taraflı işlemler) hukuki sonuç doğurabilmesi mümkündür. Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) Nükleer Denemeler Davası'nda (19741974) vurguladığı üzere, bu tür bir işlemin bağımsız bir yükümlülük kaynağı olarak kabul edilebilmesi için gereken en temel unsur aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Beyanda bulunan devletin, yaptığı açıklama ile kendisini hukuken bağlama niyetinin (animus obligandi) bulunmasıCevap
  2. B
    İşlemin, diğer devletlerin haksız fiillerine karşı bir 'protesto' niteliğinde olması ve mutlaka yazılı olarak sunulması
  3. C
    Beyanın, yeni bir devletin veya hükümetin 'tanınması' gibi kurucu bir işlem niteliği taşıması
  4. D
    İrade beyanının, devletin sahip olduğu bir haktan vazgeçtiğini bildiren 'feragat' işlemi olarak Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda açıklanması
  5. E
    İşlemin, belirli bir hukuki durumun veya belgenin diğer devletlere duyurulduğu bir 'tebliğ' (notifikasyon) aşamasında kalması

Cevap

Beyanda bulunan devletin, yaptığı açıklama ile kendisini hukuken bağlama niyetinin (animus obligandi) bulunması
Uluslararası hukukta tek taraflı bir işlemin (unilateral act) bağımsız bir hukuki yükümlülük doğurabilmesi için beyanı yapan devletin, bu beyanla hukuken bağlanma niyetine (animus obligandi) sahip olması gerekir. Uluslararası Adalet Divanı, 19741974 Nükleer Denemeler Davası'nda Fransa'nın yaptığı açıklamaların, herhangi bir kabul veya karşılık beklemeksizin, sırf bu niyetin varlığı nedeniyle hukuki sonuç doğurduğuna hükmetmiştir. Bu durum, işlemin aleniyeti ve devlet adına söz söylemeye yetkili makamlar (Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı, Dışişleri Bakanı) tarafından yapılması ile desteklenir.

Adım Adım Çözüm

1
Tek taraflı işlemin tanımını analiz edin.
İşlemin başka bir süjenin rızasına ihtiyaç duymadan sonuç doğurması gerektiğini belirleyin.
Tek taraflı işlemler, antlaşmalardan farklı olarak karşılıklılık esasına dayanmaz.
2
UAD'nin Nükleer Denemeler Davası'ndaki (19741974) içtihadını hatırlayın.
Divan'ın bağlayıcılık için 'niyet' (intent) unsurunu ön plana çıkardığını görün.
Bu dava, tek taraflı beyanların hangi şartlarda antlaşma benzeri yükümlülük yarattığını açıklayan temel emsaldir.
3
Kriterleri seçeneklerle karşılaştırın.
Animus obligandi (hukuken bağlanma niyeti) kavramının merkezi önemini teyit edin.
Diğer seçenekler (protesto, tanıma, feragat) işlemin türlerini ifade ederken, doğru cevap genel geçerlilik şartını ifade eder.

Anahtar Kavram

Animus Obligandi ve Tek Taraflı İşlemlerin Bağlayıcılığı

Alternatif Yöntem

UAD'nin Nükleer Denemeler Davası'ndaki 'iyi niyet' (good faith) ve 'aleniyet' (publicity) ilkelerini hatırlayarak, bunların ancak bir 'niyet' çerçevesinde anlam kazandığını düşünmek.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Devletlerin Tek Taraflı İşlemleri