Soru

Zorluk: OrtaHarp Araç ve Yöntemleri (Lahey Hukuku)

Bir devlet, silahlı bir çatışma sırasında düşman kuvvetlerinin lojistik merkezlerini hedef aldığını belirtmesine rağmen; hedefleme kapasitesi oldukça düşük olan, fırlatıldıktan sonra hassas bir şekilde yönlendirilemeyen ve geniş bir alana tesadüfi şekilde düşen balistik füzeler kullanmaktadır. Bu füzelerin büyük bir kısmının askeri hedeflerin çok uzağındaki sivil yerleşim bölgelerine isabet ettiği ve siviller ile askeri hedefler arasında bir ayrım yapılmasını imkansız kıldığı gözlemlenmiştir.

Bu uygulama, Lahey Hukuku ve 19771977 tarihli 1.1. Ek Protokol çerçevesinde harp araç ve yöntemlerine ilişkin aşağıdaki kurallardan hangisinin doğrudan ihlali niteliğindedir?

  1. Ayrım gözetmeyen saldırıların gerçekleştirilmesi yasağıCevap
  2. B
    Savaş hilelerine (ruses of war) başvurulması yasağı
  3. C
    Düşman mülkiyetinin askeri zorunluluk dışında tahrip edilmesi yasağı
  4. D
    Harp mağdurlarına yönelik her türlü ayrımcı muamelenin önlenmesi yükümlülüğü
  5. E
    Aman vermeme (denial of quarter) yönünde emir verilmesi yasağı

Cevap

Uluslararası insancıl hukukta, belirli bir askeri hedefe yöneltilemeyen veya sivil-asker ayrımı yapamayacak şekilde kullanılan harp araçları 'ayrım gözetmeyen saldırı' yasağını ihlal eder.
Doğru seçenek olan ayrım gözetmeyen saldırıların gerçekleştirilmesi yasağı, savaşan tarafların sadece askeri hedefleri vuracak araçlar kullanmasını zorunlu kılar. Eğer bir silah (sorudaki füze gibi) doğası gereği veya kullanım biçimi nedeniyle askeri hedef ile sivil nesneyi ayırt edemiyorsa, bu silahın kullanımı uluslararası hukuka aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki harp aracının niteliğini analiz etme
Kullanılan silahın (balistik füze) hedefleme kapasitesinin olmadığı ve tesadüfi düştüğü tespit edildi.
Lahey Hukuku'nda silahın sadece yıkıcı olması değil, hedefe yöneltilebilir olması da bir kriterdir.
2
Harp yönteminin sivil-asker ayrımı üzerindeki etkisini değerlendirme
Silahın doğası gereği siviller ile askeri hedefler arasında bir ayrım yapmanın imkansız olduğu anlaşıldı.
Ayrım gözetme ilkesi (distinction), saldırının sadece askeri hedeflere yöneltilmesini zorunlu kılar.
3
İlgili hukuki terimi belirleme
Bu durum 'ayrım gözetmeyen saldırı' (indiscriminate attack) kapsamına girer.
Harp araç ve yöntemlerinin seçiminde bu tür bir kontrolsüzlük doğrudan bu yasağın ihlalidir.

Anahtar Kavram

Ayrım Gözetme İlkesi ve Ayrım Gözetmeyen Saldırı Yasağı

İpuçları

1
Silahın kime veya neye isabet edeceğinin kontrol edilememesi durumuna odaklanın.
2
İnsancıl hukukun en temel prensibi 'ayrım gözetme'dir. Silah bu ayrımı yapamıyorsa hangi kural çiğnenmiş olur?

Daha Fazla Pratik

Lahey Hukuku'nda yasaklanan 'Hıyanet' (Perfidy) ile 'Savaş Hilesi' (Ruses of War) arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla