Uluslararası hukukta, silahlı bir çatışmanın yürütülmesine ilişkin yöntemleri ve bu süreçte kullanılabilecek araçları sınırlandırarak gereksiz yıkım ve acıyı engellemeyi amaçlayan kurallar bütünü "Lahey Hukuku" (çatışmaların yürütülmesi hukuku) olarak tanımlanır. Buna karşın, çatışma ortamında korunmasız kalan bireyleri (esirler, siviller, yaralılar) korumayı amaçlayan kurallar ise "Cenevre Hukuku" çatısı altında toplanır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Lahey Hukuku (Harp Araç ve Yöntemleri) kapsamında düzenlenen, çatışmaların yürütülmesine ilişkin yöntemlere yönelik bir yasaktır?
- ASavaş esirlerine isim, rütbe ve doğum tarihi dışında bilgi vermeleri için fiziksel veya zihinsel baskı uygulanması
- Çatışmalarda teslim olan veya direnme gücünü kaybetmiş düşman muhariplerine "aman verilmeyeceğinin" (hiç kimsenin sağ bırakılmayacağının) ilan edilmesiCevap
- Cİşgal edilen bir bölgedeki sivil halkın, işgalci devlet tarafından kendi topraklarına veya başka bir bölgeye zorla tehcir edilmesi
- DMuharebe alanında yaralanan askeri personelin, milliyet ayrımı gözetilmeksizin toplanması ve tıbbi tedavi imkânlarından yararlandırılması
- EÇatışma bölgelerinde tıbbi hizmet veren hastanelerin ve ambulansların koruyucu amblemlerinin (Kızılhaç/Kızılay) kasten hedef alınması
Cevap
Doğru yanıt, çatışmalarda teslim olan düşman muhariplerine hayat hakkı tanınmayacağının (aman verilmemesi) ilan edilmesine yönelik yasaktır.
Doğru olan seçenek, çatışmaların yürütülme şekline (metot) ilişkin bir kısıtlamayı ifade etmektedir. 1907 Lahey Sözleşmeleri'ne ekli tüzüğün 23. maddesi ve 1977 I No’lu Ek Protokol'ün 40. maddesi uyarınca, düşmana "sağ kurtulan olmayacağının" bildirilmesi veya çatışmaların bu temelde yürütülmesi yasaklanmış bir savaş yöntemidir. Bu kural, düşmanı imha etme hakkının sınırsız olmadığını belirten Lahey Hukuku geleneğinin bir parçasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Lahey Hukuku (Çatışma Yöntem ve Araçları) vs Cenevre Hukuku (Koruma)