Soru

Zorluk: ZorBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Uluslararası hukuk kişiliği (süjeliği), bu hukuk düzeninden doğrudan doğruya hak edinebilme ve borç altına girebilme kapasitesini ifade eder. Modern uluslararası hukuk doktrininde bireylerin statüsü; devletlerin "asli ve tam" kişiliğine karşılık "türev ve sınırlı" bir kişilik olarak tanımlanmaktadır. Bu ayrım, bireyin uluslararası alandaki yetki ve ayrıcalıklarının sınırlarını belirler.

Buna göre, bireylerin uluslararası hukuk kişiliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bireyler, uluslararası hukuk normlarının (antlaşma veya teâmül) kurucu iradesi değil, yalnızca bu normların sağladığı hak ve yükümlülüklerin muhatabıdırlar.
  2. B
    Bireylerin uluslararası yargı organları nezdinde doğrudan hak araması (aktif ehliyet), kural olarak devletlerin bu konuda yetki tanıyan bir antlaşmaya rıza göstermeleriyle mümkündür.
  3. C
    Bireylerin uluslararası hukuktan kaynaklanan suçlar nedeniyle doğrudan sorumlu tutulması, uluslararası hukukta "pasif ehliyet" sahibi olduklarının somut bir göstergesidir.
  4. D
    Bireylerin uluslararası hukuk süjeliği, devletlerin egemenlik yetkilerini kullanarak bu alanı bireylere açmaları sonucunda ortaya çıkan "türev" bir nitelik arz eder.
  5. Bireyler, uluslararası hukuk kişiliği kazandıkları andan itibaren, devletlerin sahip olduğu yargı bağışıklığı ve mütekabiliyet gibi egemenliğe dayalı haklardan aynen yararlanırlar.Cevap

Cevap

Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği kazandıklarında devletlerin egemenliğe dayalı haklarından (yargı bağışıklığı vb.) yararlandığını savunan ifade yanlıştır.
Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği "sınırlı" ve "türev" niteliktedir. Bu nitelik, bireylerin sadece kendilerine tanınan haklar (aktif ehliyet) ve yüklenen sorumluluklar (pasif ehliyet) ölçüsünde süje oldukları anlamına gelir. Yargı bağışıklığı, mütekabiliyet (karşılıklılık), antlaşma yapma yetkisi veya temsil hakkı gibi unsurlar doğrudan egemenliğe dayanır ve yalnızca devletlere (asli ve tam süjeler) özgüdür. Birey, uluslararası hukuk kişiliği kazansa dahi bu egemenlik haklarını kullanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Bireyin kişiliğinin kaynağını analiz et.
Bireyin kişiliği devletler tarafından kurulan antlaşmalarla belirlendiği için "türev" niteliktedir.
Kişiliğin asli mi yoksa devletlerin rızasına mı dayalı olduğunu anlamak için.
2
Bireyin kişiliğinin kapsamını (sınırlarını) değerlendir.
Birey sadece belirli haklara (insan hakları) ve belirli sorumluluklara (uluslararası suçlar) sahiptir, her alanda yetkili değildir.
Bireyin devletlerle eşit seviyede olup olmadığını belirlemek için.
3
Egemenlik kavramı ile bireysel statü arasındaki farkı belirle.
Yargı bağışıklığı ve mütekabiliyet (karşılıklılık) gibi haklar sadece egemen devletler arasındadır, bireylere tanınmaz.
Yanlış olan seçeneği ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Bireylerin Sınırlı ve Türev Uluslararası Hukuk Kişiliği
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla