Uluslararası hukuk kişiliği (süjeliği), bu hukuk düzeninden doğrudan doğruya hak edinebilme ve borç altına girebilme kapasitesini ifade eder. Modern uluslararası hukuk doktrininde bireylerin statüsü; devletlerin "asli ve tam" kişiliğine karşılık "türev ve sınırlı" bir kişilik olarak tanımlanmaktadır. Bu ayrım, bireyin uluslararası alandaki yetki ve ayrıcalıklarının sınırlarını belirler.
Buna göre, bireylerin uluslararası hukuk kişiliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- ABireyler, uluslararası hukuk normlarının (antlaşma veya teâmül) kurucu iradesi değil, yalnızca bu normların sağladığı hak ve yükümlülüklerin muhatabıdırlar.
- BBireylerin uluslararası yargı organları nezdinde doğrudan hak araması (aktif ehliyet), kural olarak devletlerin bu konuda yetki tanıyan bir antlaşmaya rıza göstermeleriyle mümkündür.
- CBireylerin uluslararası hukuktan kaynaklanan suçlar nedeniyle doğrudan sorumlu tutulması, uluslararası hukukta "pasif ehliyet" sahibi olduklarının somut bir göstergesidir.
- DBireylerin uluslararası hukuk süjeliği, devletlerin egemenlik yetkilerini kullanarak bu alanı bireylere açmaları sonucunda ortaya çıkan "türev" bir nitelik arz eder.
- Bireyler, uluslararası hukuk kişiliği kazandıkları andan itibaren, devletlerin sahip olduğu yargı bağışıklığı ve mütekabiliyet gibi egemenliğe dayalı haklardan aynen yararlanırlar.Cevap
Cevap
Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği kazandıklarında devletlerin egemenliğe dayalı haklarından (yargı bağışıklığı vb.) yararlandığını savunan ifade yanlıştır.
Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği "sınırlı" ve "türev" niteliktedir. Bu nitelik, bireylerin sadece kendilerine tanınan haklar (aktif ehliyet) ve yüklenen sorumluluklar (pasif ehliyet) ölçüsünde süje oldukları anlamına gelir. Yargı bağışıklığı, mütekabiliyet (karşılıklılık), antlaşma yapma yetkisi veya temsil hakkı gibi unsurlar doğrudan egemenliğe dayanır ve yalnızca devletlere (asli ve tam süjeler) özgüdür. Birey, uluslararası hukuk kişiliği kazansa dahi bu egemenlik haklarını kullanamaz.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireylerin Sınırlı ve Türev Uluslararası Hukuk Kişiliği
Tahmini Süre:1m 30s