Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Uluslararası Adalet Divanı (UAD) tarafından verilen nihai kararların taraflar için bağlayıcı olduğu ve davanın taraflarının bu karara uymayı taahhüt ettiği bilinmektedir. Ancak, bir tarafın karardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda izlenecek prosedür Birleşmiş Milletler (BM) Şartı'nda özel olarak düzenlenmiştir.

Buna göre, bir Divan kararının taraflardan biri tarafından uygulanmaması hâlinde, diğer tarafın başvurabileceği makam ve bu makamın yetkisi aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?

  1. A
    Kararı uygulamayan devlete karşı doğrudan Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na başvurulur; Genel Kurul, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla kararın zorla icrasına karar verir.
  2. Uyuşmazlığın diğer tarafı Güvenlik Konseyi'ne başvurabilir; Konsey, gerekli gördüğü takdirde kararın yerine getirilmesi için tavsiyelerde bulunabilir veya alınacak önlemlere karar verebilir.Cevap
  3. C
    Divan, kendi kararının uygulanmadığını tespit ederse, ilgili devletin Birleşmiş Milletler üyeliğini askıya alma veya üyelikten çıkarma yetkisine sahip tek organdır.
  4. D
    Güvenlik Konseyi, Divan kararını hukuki yönden tekrar inceleyerek kararın esası hakkında yeni bir hüküm tesis eder ve bu hükmü zorlayıcı tedbirlerle icra eder.
  5. E
    Divan kararlarının icrası tamamen taraf devletlerin egemenlik rızasına bağlı olduğundan, kararın uygulanmaması durumunda başvurulabilecek herhangi bir uluslararası mekanizma öngörülmemiştir.

Cevap

Uyuşmazlığın diğer tarafı Güvenlik Konseyi'ne başvurabilir; Konsey, gerekli gördüğü takdirde kararın yerine getirilmesi için tavsiyelerde bulunabilir veya alınacak önlemlere karar verebilir.
Doğru seçenek, Birleşmiş Milletler Şartı'nın 9494. maddesinin ikinci fıkrasını tam olarak yansıtmaktadır. Bu maddeye göre, bir davanın taraflarından biri Divan'ın verdiği bir hüküm uyarınca üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmezse, öteki taraf Güvenlik Konseyi'ne başvurabilir. Konsey, gerekli gördüğü takdirde, hükmün yerine getirilmesini sağlamak için tavsiyelerde bulunabilir veya alınacak önlemleri kararlaştırabilir. Buradaki yetki 'zorunlu' bir icra değil, Konsey'in siyasi takdirine bağlı bir yetkidir.

Adım Adım Çözüm

1
Divan kararlarının hukuki niteliğini belirle.
UAD kararları taraflar için bağlayıcıdır (Res Judicata).
Yargısal çözümün doğası gereği kararlar nihaidir ve taraflar buna uymayı taahhüt eder.
2
Kararın icra edilememesi durumundaki yetkili organı tespit et.
BM Şartı Madde 94/294/2 uyarınca yetkili makam Güvenlik Konseyi'dir.
Uluslararası hukukta merkezi bir icra dairesi olmadığından, icra görevi siyasi bir organ olan Konsey'e verilmiştir.
3
Güvenlik Konseyi'nin yetkisinin kapsamını analiz et.
Konsey'in yetkisi takdire bağlıdır (tavsiyede bulunabilir veya önlem alabilir).
Konsey, uyuşmazlığın barış ve güvenliği tehdit edip etmediğini değerlendirerek hareket eder.

Anahtar Kavram

Divan Kararlarının İcrası (BM Şartı Madde 94)

Daha Fazla Pratik

Güvenlik Konseyi'nin daimi üyelerinin veto yetkisinin, bir Divan kararının icrasını nasıl etkileyebileceğini (örneğin Nicaragua v. USA davası) inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)