Soru

Zorluk: OrtaDevletin İcra Bağışıklığı

Uluslararası hukukta devletin icra bağışıklığı (immunityimmunity fromfrom executionexecution), devletin yargı bağışıklığından ayrı bir kurum olarak düzenlenmiştir. Özellikle mahkeme süreci devam ederken başvurulan ihtiyati haciz veya ihtiyati tedbir gibi "karar öncesi icrai önlemler" (prejudgmentpre-judgment measuresmeasures) söz konusu olduğunda bağışıklık rejimi daha koruyucu bir nitelik kazanmaktadır.

Buna göre, bir devletin yabancı bir ülke mahkemesindeki malları üzerinde karar öncesi icrai önlemler uygulanabilmesi için uluslararası hukukta aranan temel şart aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İlgili devletin, bu tür önlemlerin alınabileceğine dair açık ve özel bir feragat beyanında bulunmuş olmasıCevap
  2. B
    Söz konusu malların münhasıran ticari amaçlarla kullanılıyor olmasının yeterli sayılması
  3. C
    Devletin yargı bağışıklığından feragat etmiş olmasının, icrai önlemleri de kendiliğinden kapsıyor olması
  4. D
    Davanın açıldığı devletin iç hukukunda yabancı devlet mallarına karşı tedbir kararı alınmasına izin verilmesi
  5. E
    Uluslararası Adalet Divanı'nın ilgili mal varlığı üzerinde ihtiyati tedbir kararı vermiş olması

Cevap

Karar öncesi icrai önlemlerin uygulanabilmesi için ilgili devletin açık ve özel bir feragat beyanında bulunmuş olması gerekir.
Doğru cevap, uluslararası hukukta devletin icra bağışıklığının en katı uygulandığı alanın karar öncesi tedbirler olduğunu ve bunun aşılması için devletin açık, net ve bu duruma özel rızasının (feragatinin) gerektiğini ifade etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Bağışıklık türlerini ayırt etme
Yargı bağışıklığı (mahkeme önüne çıkarılmama) ve icra bağışıklığı (mallara el konulmaması) birbirinden hukuken bağımsızdır.
Uluslararası hukukta 'ayrı feragat ilkesi' geçerlidir.
2
İcra aşamalarını belirleme
İcra bağışıklığı; karar öncesi (prejudgmentpre-judgment) ve karar sonrası (postjudgmentpost-judgment) olmak üzere iki aşamada değerlendirilir.
Dava sürerken alınan tedbirler, mülkiyet hakkına ve devlet egemenliğine müdahale riski taşıdığı için daha katı korunur.
3
Karar öncesi tedbir şartını uygulama
Devletin açık ve özel rızası (feragatı) bulunmadıkça karar öncesi tedbir alınamaz.
Malların ticari nitelikte olması bile karar öncesi aşamada dokunulmazlığı kaldırmaya yetmez (genel kural).

Anahtar Kavram

Ayrı Feragat ve Karar Öncesi Tedbirlerin Sınırı

İpuçları

1
Yargılanmayı kabul etmek ile malların haczini kabul etmenin farklı şeyler olduğunu hatırlayın.
2
Dava henüz sonuçlanmadan (karar öncesi) alınan tedbirlerin, kesinleşmiş bir kararın icrasından daha zor olduğunu düşünün.

Daha Fazla Pratik

Devletin icra bağışıklığı kapsamında hangi malların (elçilik hesapları, askeri varlıklar vb.) mutlak dokunulmazlığa sahip olduğunu inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla