Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDevlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)

Uluslararası hukukta devletin en üst düzey temsilcileri olan Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı (troyka), görev süreleri boyunca mutlak nitelikte kişisel bağışıklığa (ratione personae) sahiptir. Ancak bu kişilerin görevden ayrılmalarından sonraki hukuki statüleri ve bağışıklıklarının kapsamı değişmektedir. Buna göre, görev süresi sona ermiş bir troyka üyesinin yabancı devletlerin yargı yetkisinden bağışıklığıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Görev süresi bittiğinde, görevdeyken gerçekleştirdiği resmî ve özel tüm fiiller üzerindeki yargı bağışıklığı derhal ve tamamen sona erer.
  2. Sadece görev süresi içinde gerçekleştirdiği resmî (kamusal) nitelikteki fiillerine yönelik işlevsel bağışıklığı (ratione materiae) devam eder.Cevap
  3. C
    Görevdeyken gerçekleştirdiği özel nitelikteki fiilleri için de ömür boyu yargı bağışıklığından yararlanmaya devam eder.
  4. D
    Uluslararası Adalet Divanı'nın Yerodia Kararı uyarınca, görevden ayrıldıktan sonra bile hiçbir yabancı mahkemede hiçbir suçtan dolayı yargılanamaz.
  5. E
    Bağışıklık bir cezasızlık hali olduğu için, görevden ayrılan kişi geçmişteki fiillerinden dolayı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Cevap

Görev süresi sona ermiş bir troyka üyesi, sadece görev süresi içinde gerçekleştirdiği resmî (kamusal) nitelikteki fiillerine yönelik işlevsel bağışıklığını (ratione materiae) korumaya devam eder.
Uluslararası hukukta Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı ve Dışişleri Bakanı'ndan oluşan 'troyka', görevdeyken mutlak kişisel bağışıklığa sahiptir. Görevleri sona erdiğinde ise bu koruma daralır. Kişisel bağışıklık (ratione personae) sona erdiği için bu kişiler görev öncesinde veya görev sırasında yaptıkları 'özel' fiillerden dolayı yargılanabilir hale gelirler. Ancak, görevleri sırasında devlet adına icra ettikleri 'resmî' fiiller için işlevsel bağışıklıkları (ratione materiae) süresiz olarak devam eder. Bu ilke, devletlerin egemenliğinin korunması için zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Bağışıklık türlerini ayrıştırın.
Kişisel bağışıklık (ratione personae) görevle kaimdir; işlevsel bağışıklık (ratione materiae) ise fiilin niteliğiyle (resmî/kamusal) ilgilidir.
Üst düzey yetkililerin görev sırasındaki ve görev sonrasındaki statüleri bu iki kavram arasındaki ayrıma dayanır.
2
Görev sonrasındaki durumu analiz edin.
Görev bittiğinde kişisel bağışıklık düşer, ancak devlet adına yapılan resmî işlemler 'devlete ait' sayıldığı için bu işlemler üzerindeki koruma (işlevsel bağışıklık) devam eder.
Devletin egemen eşitliği ve bağımsızlığı ilkesi, bir devletin diğer bir devletin resmî işlemlerini yargılamamasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Ratione Personae ve Ratione Materiae Ayrımı

İpuçları

1
Bağışıklığın görevdeyken 'kişiye' (ratione personae), görevden sonra ise 'fiile' (ratione materiae) bağlı olduğunu hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Bağışıklıktan feragat yetkisinin kime ait olduğunu (devlet vs. birey) inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Devlet Görevlilerinin Bağışıklıkları (Kişisel ve İşlevsel)