Soru

Zorluk: KolayDevletin İcra Bağışıklığı

Uluslararası hukukta bir devletin, yabancı bir devlet mahkemesinde aleyhine açılan bir davada 'yargı bağışıklığından' (immunity from jurisdiction) açıkça feragat etmesi durumunda, bu feragatin kesinleşen mahkeme kararının icrası (haciz süreci) üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Yargı bağışıklığından feragat edilmesi, devletin icra bağışıklığından da kendiliğinden ve otomatik olarak feragat ettiği anlamına gelir.
  2. B
    Feragat işlemi davanın esasına yönelik olduğu için, mahkeme kararı kesinleştiğinde devletin rızası aranmaksızın her türlü malvarlığı haczedilebilir.
  3. C
    Yargı bağışıklığından feragat eden bir devlet, icra aşamasında sadece Merkez Bankası fonları üzerinde bağışıklık iddiasında bulunabilir.
  4. Yargı bağışıklığından feragat edilmiş olması, icra bağışıklığından da feragat edildiği sonucunu doğurmaz; hükmün icrası için devletin ayrıca ve açıkça rızası gerekir.Cevap
  5. E
    Feragat sonrasında icra takibi başlatılabilmesi için davacı tarafın, davalı devletle aynı uyruğa sahip olması zorunludur.

Cevap

Yargı bağışıklığından feragat edilmiş olması, icra bağışıklığından da feragat edildiği sonucunu doğurmaz; hükmün icrası için devletin ayrıca ve açıkça rızası gerekir.
Uluslararası hukukta devletin yargı bağışıklığı ile icra bağışıklığı birbirinden bağımsız iki ayrı kurumdur. Bir devletin aleyhine açılan bir davada yargı bağışıklığından feragat ederek mahkeme huzuruna çıkması, o davanın sonunda verilecek kararın icrası aşamasında malvarlığına el konulmasını (haciz, ihtiyati tedbir vb.) kabul ettiği anlamına gelmez. İcra işlemleri devletin egemenlik yetkilerine daha ağır bir müdahale teşkil ettiği için, icra aşaması için devletin ayrıca ve açıkça rızasının (feragatinin) bulunması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Devletin bağışıklık türlerini tanımla.
Devletin yabancı bir mahkemede yargılanmama hakkı (yargı bağışıklığı) ile malvarlığına el konulmama hakkı (icra bağışıklığı) iki ayrı kavramdır.
Bu iki bağışıklığın hukuki rejimlerinin farklı olduğunu anlamak sorunun temelidir.
2
Feragat (vazgeçme) işleminin kapsamını analiz et.
Bir devletin mahkemeye çıkmayı kabul etmesi (yargı feragati), sadece o davanın görülmesine izin verir.
Egemenlik ilkesi gereği, devletlerin malvarlığına yönelik zorlayıcı önlemler için daha yüksek bir rıza eşiği aranır.
3
Uluslararası hukukta kabul edilen 'ayrı feragat' ilkesini uygula.
Yargı bağışıklığından feragat icra bağışıklığını kapsamaz; icra için ikinci bir açık feragat şarttır.
Bu ilke, devletlerin egemenlik haklarını icra aşamasındaki zorlayıcı önlemlere karşı korumayı amaçlar.

Anahtar Kavram

İcra Bağışıklığının Bağımsızlığı ve Ayrı Feragat Kuralı
Bu soruyu puanla