1933 tarihli Montevideo Devletlerin Hak ve Yükümlülükleri Sözleşmesi'nin 3. maddesinde yer alan "Devletin siyasi varlığı, diğer devletler tarafından tanınmasından bağımsızdır. Tanınmadan önce bile devlet, bütünlüğünü ve bağımsızlığını koruma, korunmasını ve refahını sağlama ve dolayısıyla uygun gördüğü şekilde örgütlenme hakkına sahiptir..." hükmü dikkate alındığında; devletin oluşumu ve uluslararası hukuk süjeliği kazanması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi "açıklayıcı (beyan edici) teori" ile tam olarak örtüşmektedir?
- Tanınma, bir siyasi topluluğun uluslararası hukuk süjesi olarak varlığını başlatan kurucu bir hukuki işlem değil; mevcut olan nesnel devletlik durumunun diğer devletlerce saptanması ve kabul edilmesidir.Cevap
- BBir topluluğun devlet sıfatını kazanabilmesi için Montevideo Sözleşmesi'nde sayılan maddi unsurları taşıması yeterli olmayıp, diğer devletlerin iradi tanıma beyanı bu sürece kurucu bir hukukilik kazandırır.
- CDevletin dış ilişkiler kurma kapasitesi, ancak diğer devletlerin tanımasıyla hukuken işlerlik kazandığı için tanınma, devletin oluşumundaki dördüncü maddi unsurun tamamlayıcı cüzüdür.
- DMontevideo kriterlerinden biri olan etkin hükümetin meşruiyeti, uluslararası toplumun çoğunluğu tarafından tanınmış olmaya bağlıdır ve bu tanınma olmadan devletin hak ehliyeti doğmaz.
- EDevletin kara ülkesi üzerindeki mutlak egemenlik yetkisi, sınırların komşu devletler tarafından tanınmış olması şartına bağlıdır; aksi halde devletin asli süje niteliği eksik kalır.
Cevap
Tanınma, bir siyasi topluluğun uluslararası hukuk süjesi olarak varlığını başlatan kurucu bir hukuki işlem değil; mevcut olan nesnel devletlik durumunun diğer devletlerce saptanması ve kabul edilmesidir.
Uluslararası hukukta 'açıklayıcı teori'ye göre, bir siyasi topluluk Montevideo Sözleşmesi'nde belirtilen dört maddi unsuru (insan topluluğu, belirli ülke, etkin hükümet ve dış ilişkiler kurma kapasitesi/bağımsızlık) bir araya getirdiği anda uluslararası hukukun asli süjesi (devlet) olarak doğar. Montevideo Sözleşmesi'nin 3. maddesi, devletin siyasi varlığının diğer devletlerin iradesinden (tanınmadan) bağımsız olduğunu belirterek bu teoriyi esas almıştır. Bu doğrultuda tanınma, devleti 'yaratan' değil, zaten 'var olan' hukuki durumu teyit eden bir işlemdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Devletin Oluşumunda Açıklayıcı (Beyan Edici) Teori
Daha Fazla Pratik
Tanınmanın devletin varlığı üzerindeki etkisini pekiştirmek için 'Tinoco Tahkimi (1923)' davasındaki hükümet tanıması ve devlet sürekliliği kararlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s