Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)

Birleşmiş Milletler'in (BM) temel yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı (UAD), hem devletler arasındaki uyuşmazlıkları çözmekte hem de belirli organların talebi üzerine hukuki mütalaalarda bulunmaktadır. Divan'ın "danışma görüşü" (advisory opinion) yetkisi ve bu görüşlerin hukuki niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Danışma görüşleri, kural olarak hukuken bağlayıcı olmamakla birlikte uluslararası hukuk kurallarının tespiti ve yorumlanmasında yüksek bir otorite ve öneme sahiptir.Cevap
  2. B
    Birleşmiş Milletler üyesi olan her devlet, uluslararası hukuku ilgilendiren herhangi bir konuda Divan'dan doğrudan danışma görüşü talebinde bulunabilir.
  3. C
    BM uzmanlık kuruluşları, BM Genel Kurulu'nun izni olmaksızın kendi faaliyet alanları dışındaki konularda da Divan'dan görüş isteyebilirler.
  4. D
    Divan, önüne gelen bir danışma görüşü talebinin siyasi nitelik taşıması durumunda, bu talebi incelemeden reddetmek zorundadır.
  5. E
    Divan tarafından verilen danışma görüşleri, çekişmeli davalarda verilen kararlar gibi taraflar üzerinde kesin hüküm ve icra kabiliyeti doğurur.

Cevap

Danışma görüşleri kural olarak bağlayıcı değildir ancak yüksek hukuki otoriteye sahiptir.
Uluslararası Adalet Divanı'nın danışma görüşleri (advisory opinions), BM organlarına ve uzmanlık kuruluşlarına hukuki konularda rehberlik etmek amacıyla verilir. Bu görüşler, çekişmeli davalardaki hükümlerden farklı olarak hukuken bağlayıcı bir zorunluluk teşkil etmez; ancak uluslararası hukukun genel kabul görmüş kurallarının yorumlanmasında ve 'hukuk kuralının tespiti' aşamasında en üst düzey hukuki otorite olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Danışma görüşü talep etme ehliyetini kontrol et.
BM Genel Kurulu, Güvenlik Konseyi ve Genel Kurulca yetkilendirilen diğer BM organları ile uzmanlık kuruluşları talep edebilir. Devletlerin bu yetkisi yoktur.
UAD Statüsü 65. madde uyarınca sadece yetkili organlar talepte bulunabilir.
2
Görüşün hukuki bağlayıcılığını analiz et.
Çekişmeli davalardan farklı olarak danışma görüşleri tavsiye niteliğindedir.
Divan'ın yargı yetkisi çekişmeli davalarda rızaya dayalı ve bağlayıcıyken, danışma yetkisi bir 'mütalaa' verme işlevidir.

Anahtar Kavram

UAD Danışma Görüşü Yetkisi ve Niteliği

İpuçları

1
UAD'nin iki temel görevi vardır: Devletler arasındaki davaları çözmek ve hukuki görüş bildirmek.
2
Danışma görüşü taleplerinde kimin yetkili olduğunu ve bu görüşün taraflar için zorunlu olup olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

UAD'nin 'çekişmeli dava' (contentious case) yetkisinin rızaya dayalı olması (consent principle) ile danışma görüşü süreci arasındaki farkları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargısal Çözüm ve Uluslararası Adalet Divanı (UAD)