Soru

Zorluk: OrtaUluslararası Örgütlerin Kararları

Uluslararası hukukta "türev" (ikincil) kaynaklar olarak adlandırılan uluslararası örgüt kararlarının hukuki sonuçları ve Birleşmiş Milletler (BM) organlarının yetki paylaşımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm uyarınca aldığı kararlar üye devletler için hukuken bağlayıcı bir nitelik taşırken, Genel Kurul kararları kural olarak tavsiye niteliğindedir.Cevap
  2. B
    Uluslararası örgüt kararları, Uluslararası Adalet Divanı Statüsü'nün 38. maddesinde "asli kaynak" olarak düzenlendiği için devletlerin rızasına bakılmaksızın doğrudan bağlayıcıdır.
  3. C
    Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, örgütün en geniş katılımlı organı olması hasebiyle aldığı tüm kararların üye devletler nezdinde emredici hukuk kuralı (jus cogens) sayılmasını sağlar.
  4. D
    Örgütün iç işleyişine yönelik olan bütçe onayı ve personel alımı gibi kararlar, Genel Kurul tarafından alınsa dahi üye devletler üzerinde hukuki bir bağlayıcılık doğurmaz.
  5. E
    Uluslararası örgütlerin kurucu antlaşmalarından yetki alarak tesis ettikleri kararlar, her zaman antlaşmalar hiyerarşisinin üzerinde yer alan "birincil kaynaklar" kategorisindedir.

Cevap

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 7. Bölüm uyarınca aldığı kararlar üye devletler için hukuken bağlayıcı bir nitelik taşırken, Genel Kurul kararları kural olarak tavsiye niteliğindedir.
Uluslararası hukukta örgüt kararları türev (ikincil) kaynaklardır. Birleşmiş Milletler sistemi içinde, Güvenlik Konseyi'nin uluslararası barış ve güvenliğin korunmasına ilişkin aldığı kararlar (özellikle 7. Bölüm kapsamındakiler) BM Şartı m.25 uyarınca tüm üyeler için bağlayıcıdır. Genel Kurul kararları ise kural olarak devletlerin egemenliğine müdahale etmeyen, hukuken tavsiye niteliği taşıyan ve "yumuşak hukuk" (soft law) olarak adlandırılan belgelerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Uluslararası örgüt kararlarının hukuki niteliğini belirleme
Kararların "türev kaynak" olduğu saptanır.
Örgüt kararları güçlerini bağımsız bir kaynaktan değil, örgütü kuran antlaşmadan aldıkları için türev niteliktedir.
2
BM Şartı çerçevesinde organların yetki ayrımını analiz etme
Güvenlik Konseyi (BM Şartı m.25) ve Genel Kurul (BM Şartı m.10-14) yetkileri karşılaştırılır.
BM Güvenlik Konseyi kararları üye devletleri bağlarken, Genel Kurul'un devletlere yönelik kararları siyasi bir irade beyanı (tavsiye) niteliğindedir.
3
İçsel ve dışsal bağlayıcılık ayrımını yapma
Genel Kurul'un iç işleyiş kararlarının istisnai olarak bağlayıcı olduğu not edilir.
Örgütün yaşamını sürdürebilmesi için bütçe ve üyelik gibi kararlar tavsiye değil, emredicidir.

Anahtar Kavram

Uluslararası örgüt kararlarının türev kaynak niteliği ve BM sistemindeki bağlayıcılık farkı.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla