Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm

K ve L devletleri arasında, yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin ortaya çıkan ve uzaması halinde uluslararası barış ve güvenliğin korunmasını tehlikeye düşürebilecek nitelikteki bir uyuşmazlık, taraflarca yürütülen ikili müzakerelerden sonuç alınamaması üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) önüne getirilmiştir. Konsey, sorunu BM Şartı'nın VI. Bölümü (Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü) çerçevesinde inceleyerek uyuşmazlığın esasına ve benimsenecek çözüm şartlarına dair bir karar almıştır.

Bu durumda, BMGK'nin aldığı kararın hukuki niteliği ve BM organlarının uyuşmazlık çözümündeki yetkileri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Konseyin uyuşmazlığın çözüm şartlarına veya izlenecek yöntemlere ilişkin aldığı bu tür kararlar hukuken bağlayıcı olmayan tavsiye niteliğindedir.Cevap
  2. B
    BMGK'nin VI. Bölüm kapsamında aldığı bu kararlar, BM Şartı gereğince üye devletler için doğrudan icrai ve hukuken mutlak bağlayıcı nitelik taşır.
  3. C
    Konsey, hukuki nitelikteki bu uyuşmazlıkta tarafların önceden verilmiş rızası olup olmadığına bakmaksızın sorunu zorunlu yargı yetkisi kapsamında doğrudan Uluslararası Adalet Divanına havale edebilir.
  4. D
    Sorunun çözümü için BMGK tarafından bir uzlaştırma komisyonu görevlendirilmesi halinde, komisyonun sunacağı çözüm raporu taraflar açısından bağlayıcı hakem kararı gücündedir.
  5. E
    BMGK'nin uyuşmazlığı incelediği bu süreçte BM Genel Kurulu da devreye girerek, Konseyden bağımsız bir şekilde taraflara ekonomik yaptırım öngören bağlayıcı paralel kararlar alabilir.

Cevap

BMGK'nin BM Şartı'nın VI. Bölümü kapsamında uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin aldığı kararların hukuken bağlayıcı olmadığı ve yalnızca tavsiye niteliği taşıdığı yönündeki ifadedir.
BM Şartı'nın VI. Bölümü (Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü) uyarınca, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) uyuşmazlıkların esasına veya kullanılacak çözüm yöntemlerine (arabuluculuk, müzakere vb.) ilişkin aldığı kararlar hukuken bağlayıcı nitelikte değildir; taraflara yol gösterici birer 'tavsiye' niteliği taşır. BMGK'nin hukuken bağlayıcı ve icrai kararlar alma yetkisi, kural olarak Şart'ın VII. Bölümü (Barışa Tehdit, Barışın Bozulması ve Saldırı Eylemi) devreye girdiğinde kullanılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın ele alındığı BM Şartı bölümünü analiz et.
Soruda olayın VI. Bölüm (Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü) kapsamında incelendiği belirtilmiştir.
BMGK'nin yetki ve kararlarının hukuki sonuçları, olayın VI. Bölüm mü yoksa VII. Bölüm mü kapsamında ele alındığına göre tamamen değişir.
2
VI. Bölüm kapsamındaki BMGK kararlarının hukuki bağlayıcılığını değerlendir.
Bu bölüm altında Konsey, uyuşmazlığın taraflarına uygun gördüğü prosedürleri, çözüm yöntemlerini veya çözüm şartlarını yalnızca 'tavsiye' (recommendation) edebilir.
Uluslararası hukukta kural olarak yaptırım gücü ve bağlayıcılık VII. Bölüm'deki kolektif güvenlik tedbirlerine özgülenmiştir.
3
Diğer BM organlarının (UAD ve Genel Kurul) bu süreçteki rolünü sınırlandır.
UAD'ye gidilmesi için tarafların rızası şarttır; Genel Kurul ise Konseyin el koyduğu bir meselede (12. madde kısıtlaması) paralel karar alamaz.
Seçeneklerdeki organlar arası yetki çatışması ve yanlış atıfları (uzlaştırma-tahkim ayrımı gibi) eleyerek doğru sonuca ulaşmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

BM Güvenlik Konseyinin VI. Bölüm Kapsamındaki Tavsiye Yetkisi ve Uyuşmazlıkların Barışçıl Çözümü
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşmiş Milletler Çerçevesinde Çözüm