Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Modern uluslararası hukuk doktrininde bireylerin (gerçek kişilerin) uluslararası hukuk kişiliği "türev" ve "sınırlı" olarak tanımlanmaktadır.

Buna göre, bireylerin uluslararası hukuk kişiliğinin bu niteliğiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Bireyler, uluslararası hukuk normlarını doğrudan yaratma yetkisine sahip olmasalar da bu normların sağladığı haklardan yararlanabilir ve yüklediği borçlardan doğrudan sorumlu tutulabilirler.Cevap
  2. B
    Bireyler, devletler gibi uluslararası hukukun asli kişileri olup uluslararası antlaşmaların tarafı olma ve norm koyma yetkisine tam olarak sahiptirler.
  3. C
    Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği sadece aktif ehliyet (hak talep etme) ile sınırlıdır; uluslararası alanda cezai sorumluluk gibi pasif bir ehliyetleri bulunmaz.
  4. D
    Bireylerin kişiliğinin türev olması, onların sadece kendi vatandaşlığına sahip oldukları devletin iç hukuk yolları çerçevesinde hak sahibi olabileceği anlamına gelir.
  5. E
    Bireylerin uluslararası alanda hak ve borç ehliyeti kazanması, devletlerin bu alandaki asli süje olma özelliğini ve egemenlik haklarını tamamen ortadan kaldırmıştır.

Cevap

Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, norm yaratma yetkisi içermeyen ancak normlardan yararlanma ve sorumluluk üstlenme kapasitesi sunan türev ve sınırlı bir statüdür.
Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin iradesiyle (antlaşmalar yoluyla) yaratıldığı için 'türev' niteliktedir. Aynı zamanda bireyler sadece belirli haklardan (insan hakları vb.) yararlanıp belirli suçlardan (uluslararası cinayetler, savaş suçları vb.) sorumlu tutulabildikleri, ancak norm yaratma yetkisine sahip olmadıkları için 'sınırlı' bir kişiliğe sahiptirler.

Adım Adım Çözüm

1
Kişilik türlerini ayırt etme
Devletlerin 'asli', bireylerin ise 'türev' süje olduğu belirlendi.
Uluslararası hukukta kimin norm koyucu, kimin sadece normun muhatabı olduğunu anlamak için bu ayrım temeldir.
2
Kapasite sınırlarını belirleme
Bireylerin norm yaratma (kural koyma) yetkisinin olmadığı, sadece hak (aktif) ve borç (pasif) ehliyetine sahip olduğu görüldü.
Sınırlı kişilik kavramı, bireyin devletle aynı yetkilere sahip olmadığını vurgular.
3
Modern uygulamaları değerlendirme
AİHM başvuruları ve Uluslararası Ceza Mahkemesi yargılamaları gibi örneklerin bu sınırlı ama doğrudan statüyü kanıtladığı saptandı.
Bireyin doğrudan uluslararası hukuk muhatabı olması, kişiliğinin 'perde arkasından' çıkıp doğrudanlaştığını gösterir.

Anahtar Kavram

Türev ve Sınırlı Kişilik (Derivative and Limited Personality)

Daha Fazla Pratik

Bireylerin pasif ehliyetini daha iyi anlamak için Roma Statüsü ve Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin yargı yetkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Bireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Bu konudan daha fazla soru