Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorBireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Modern uluslararası hukukta bireyin (gerçek kişinin) süje niteliği kazanması, devletlerin asli ve tam kişiliğinden farklı olarak belirli normatif sınırlarla çevrilidir. Bu çerçevede, bireyin uluslararası hukuk kişiliğinin 'türev' (derivative) ve 'sınırlı' (limited) olma özellikleri ile aktif ve pasif ehliyeti dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bireyin hukuki durumunu en doğru şekilde ifade etmektedir?

  1. Bireyin uluslararası hukuk kişiliği, kaynağını devletlerin ortak iradesiyle oluşturulan antlaşmalardan aldığı için türevdir; sadece belirli hakları talep edebilmesi ve belirli suçlardan doğrudan sorumlu tutulabilmesi nedeniyle de sınırlı bir nitelik taşır.Cevap
  2. B
    Bireyler, modern uluslararası hukuk düzeninde devletlerin egemenlik yetkilerini devretmesiyle birlikte, uluslararası planda devletlerle her bakımdan eşit, asli ve tam bir süje ehliyetine kavuşmuşlardır.
  3. C
    Bireyin uluslararası ceza sorumluluğunu ifade eden pasif ehliyeti, devletlerin rızasından tamamen bağımsız bir şekilde doğal hukuk ilkelerinden kaynaklanan asli bir kişiliğin zorunlu sonucudur.
  4. D
    Bireylerin uluslararası mahkemeler nezdinde hak talep edebilme yetkisi (aktif ehliyet), devletlerin yargı yetkisini mutlak olarak sona erdirdiği için bireyi uluslararası hukukun tek asli süjesi haline getirmiştir.
  5. E
    Birey, uluslararası hukukta sadece hakların süjesi (aktif ehliyet) konumunda olup; uluslararası ödevler ve ceza sorumluluğu yalnızca devletlerin tüzel kişiliğine isnat edilebilir.

Cevap

Bireyin uluslararası hukuk kişiliği, devletlerin iradesine dayandığı için türev, yetkileri belirli alanlarla kısıtlı olduğu için de sınırlıdır.
Bireylerin uluslararası hukuk kişiliği 'asli' değil 'türev'dir çünkü bu kişilik devletlerin ortak iradesiyle (antlaşmalar yoluyla) yaratılmıştır. Ayrıca bireyler devletler gibi genel bir yetkiye sahip olmayıp sadece belirli normatif alanlarda (insan hakları korunması için aktif ehliyet, uluslararası suçların cezalandırılması için pasif ehliyet) süje kabul edildikleri için kişilikleri 'sınırlı'dır.

Adım Adım Çözüm

1
Kişiliğin kaynağını analiz etme
Bireyin uluslararası hukukta hak ve yükümlülük sahibi olması, kendi varlığından değil, devletlerin hazırladığı antlaşmaların (örneğin AİHS veya Roma Statüsü) sonucudur; bu duruma 'türev kişilik' denir.
Devletlerin asli süje, bireylerin ise devletlerce yetkilendirilmiş süje olduğunu ayırt etmek için.
2
Ehliyetin kapsamını belirleme
Bireylerin antlaşma yapma veya diplomatik ilişki kurma gibi yetkileri yoktur; sadece kendilerine tanınan spesifik haklar (insan hakları) ve sorumluluklar (savaş suçları vb.) ile sınırlıdırlar.
Sınırlı kişilik kavramının sınırlarını çizmek için.
3
Aktif ve pasif ehliyet ayrımını değerlendirme
Aktif ehliyet bireyin uluslararası organlara başvurabilmesini, pasif ehliyet ise uluslararası suçlar nedeniyle yargılanabilmesini ifade eder.
Bireyin uluslararası hukuktaki iki yönlü (hak ve ödev) statüsünü doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Bireylerin Uluslararası Hukuk Kişiliği (Türev ve Sınırlı Niteliği)

Daha Fazla Pratik

Bireyin uluslararası sorumluluğu bağlamında Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) yargı yetkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Bireylerin Uluslararası Hukuktaki Durumu

Bu konudan daha fazla soru