Soru

Zorluk: OrtaDevletlerin Tek Taraflı İşlemleri

Uluslararası hukukta devletlerin tek taraflı işlemlerinin (unilateral acts) hukukî niteliği ve bağlayıcılığı ile ilgili Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) yerleşik içtihatları ve genel hukuk ilkeleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Bir devletin yetkili makamları aracılığıyla kamuya açık şekilde yaptığı beyan, hukuken bağlanma niyeti (animus obligandi) taşıyorsa muhatabın rızasına bakılmaksızın bağlayıcıdır.Cevap
  2. B
    'Tebliğ' (notification), bir devletin başka bir devletin gerçekleştirdiği bir eylemin hukuka aykırı olduğunu ve bu durumu kabul etmediğini resmen bildirdiği irade beyanıdır.
  3. C
    'Tanıma' (recognition), yeni bir devletin uluslararası hukuk kişiliği kazanabilmesi için zorunlu olan ve hukuk dünyasında 'kurucu' (constitutive) etkiye sahip tek işlemdir.
  4. D
    Tek taraflı irade beyanları, UAD Statüsü'nün 38. maddesinde 'asli hukuk kaynakları' arasında açıkça sayıldığı için doğrudan hukukî sonuç doğurmaktadır.
  5. E
    'Protesto', bir devletin mevcut bir haktan, yetkiden veya iddiadan kendi rızasıyla ve geri dönülemez bir şekilde vazgeçtiğini bildirdiği irade beyanıdır.

Cevap

Devletin yetkili makamları aracılığıyla kamuya açık ve bağlanma niyetiyle (animus obligandi) yaptığı beyanların bağlayıcı olduğu yönündeki ifade doğrudur.
Doğru seçenek, uluslararası hukukun yerleşik kuralını ifade etmektedir. Bir devletin yetkili organları (Devlet Başkanı, Hükümet Başkanı veya Dışişleri Bakanı) tarafından kamuya açık bir şekilde ve hukukî bir yükümlülük altına girme amacıyla (animus obligandi) yapılan açıklamalar, karşı tarafın kabulüne veya bir antlaşma metnine gerek kalmaksızın o devleti hukuken bağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Tek taraflı işlemlerin tanımını analiz edin.
Bu işlemlerin, başka bir süjenin katılımı veya rızası olmaksızın, sadece beyanda bulunan devletin iradesiyle hukuki sonuç doğurduğunu belirleyin.
Tek taraflı işlemlerin antlaşmalardan farkını anlamak için gereklidir.
2
UAD'nin 1974 Nükleer Denemeler Davası (Nuclear Tests Case) kriterlerini hatırlayın.
Bağlayıcılık için 'kamuya açıklık' ve 'bağlanma niyeti' (animus obligandi) şartlarının zorunlu olduğunu saptayın.
Modern uluslararası hukukta tek taraflı vaatlerin bağlayıcılık temelini oluşturur.
3
Seçeneklerdeki diğer işlem tanımlarını (protesto, feragat, tebliğ) karşılaştırın.
Tanımların birbirinin yerine kullanıldığını (protesto yerine feragat gibi) ve yanlış teorik yaklaşımları (kurucu tanıma gibi) eleyin.
Kavram karmaşasını önlemek ve doğru hukuki nitelemeyi bulmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Devletlerin Tek Taraflı İşlemleri ve Animus Obligandi
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla